Yoğun istek üzerine...Soru ve Cevaplar...Yeni enerji verimliliği kanunu

SORU:
TOKİ'den almış olduğunuz Merkezi sistemli inşaatı yapılmakta olan konutunuzda Isı Payölçer kullanımının zorunlu olup olmadığını, yada hangi konutlarda bu yönetmeliğin geçerli olduğu, yönetmeliğin geçerli olabilmesi için konut sayısı, adedi, alanı, vs. gibi konularda bu yönetmeliğin uygulaması için bir kriter var mıdır? diye sorulmaktadır.
CEVAP:
Yönetmeliğin Amaç ve kapsam başlıklı birinci maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; mevcut ve yeni yapılacak birden fazla bağımsız bölüme sahip merkezî veya bölgesel ısıtma sistemli ve sıhhî sıcak su sistemli binalarda, ısıtma ve sıhhî sıcak su giderlerinin, bağımsız bölüm kullanıcılarına paylaştırılmasına ilişkin usûl ve esasları belirlemektir." ifadesi yer almakta olup buradan anlaşılabileceği gibi yeni yapılacak olan binalarda merkezi sistemin kuruluyor ise bu yönetmelik hükümlerine uyulması gerekmektedir. Yani merkezi sisteme sahip yeni yapılacak binalarda bağımsız bölüm sayısının birden fazla olması yeterlidir.
TOKİ'den almış olduğunuz bina mevzuatlar gereğince henüz yapı kullanım izin belgesi almamış ise; yönetmeliğin Mevcut binalarda alınacak tedbirlerin yapım süresi başlıklı GEÇİCİ BİRİNCİ MADDESİNDE de belirtildiği gibi "Bu Yönetmelik hükümlerinin merkezî ısıtma veya sıhhî sıcak su sistemine sahip mevcut binalar, inşaatı devam edip henüz yapı kullanım izni almamış binalar ve proje değişikliği gerektiren esaslı onarımlar ile mekanik tesisat değişikliği gerektiren binalar için uygulanabilir olan maddeleri uyarınca yapılması gereken iş ve işlemler, bina sahibi veya yöneticisi, bina yönetim kurulu, enerji yöneticisi ile işletmecisi tarafından, 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve geçici 6 ncı maddesi gereğince 2/5/2007 tarihi itibari ile beş yıl içinde yerine getirilir." hükmü gereğince, almış olduğunuz konut 2/5/2007 tarihinden önce inşaat ruhsatı almış ve projeleri de bu tarihten önce ısı ve sıcaklık kontrol ekipmanlarının kullanılacağı şekilde tasarlanmamış ise 2/5/2012 tarihine kadar bu sisteme geçmeleri zorunludur. Fakat inşaat ruhsatı 2/5/2007 tarihinden sonra alınmış ve projeleri bu tarihten sonra hazırlanmış ise bu sisteme göre yapılmaları 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanununu gereğince gerekmektedir.

Follow @SOOOONer

Enerji tasarruf potansiyeli

Tasarruf Potansiyeli

Enerji tüketiminin en yüksek olduğu sektörlerde %20 – 30 civarında enerji tasarrufu potansiyel bulunmaktadır. Yaklaşık %15 olan elektrik tasarruf potansiyeli ile 6,5 milyar YTL değerindeki doğal gaz santral yatırımı önlenebilir. Bu sayede yılda 3,0 milyar USD değerinde doğal gaz ithal edilmeyebilir.

Binaların ısıtma ve soğutmasında %35, ulaşımda %15 olan tasarruf potansiyeli geri kazanıldığında yılda 1,4 milyar USD değerinde petrol ve doğal gazın ithal edilmesine gerek kalmaz.

Yeni kanun ve düzenlemeler sayesinde Türkiye’nin enerji yoğunluğu değerinin %15 azalması hedefleniyor. %15 değerinde bir enerji yoğunluğu azalması ile daha üretimde artış gözlenecek, enerji ithalatımız azalacak ve çevresel krizi engellemek adına büyük bir adım atmış olacağız.

Enerji Tasarrufu verileri

Günümüzde Enerji Tüketimi

 İçinde bulunduğumuz dönemde halen büyüme ve gelişme aşamasında olan ülkemiz sanayileşme faaliyetleri, artan nüfus ve yükselen yaşam standartları sayesinde, her yıl artan bir enerji tüketimi grafiğine sahiptir. 2003 yılındaki fosil yakıt tüketimimiz 83.3 milyon ton petrole eşdeğerdir. Aynı yıl içinde toplam enerji ihtiyacımızın %70’I dışarıdan temin edilmiştir. Bu hızla ilerleyen talep artışları göz önünde bulundurulduğunda 2020 yılına gelindiğinde enerji ihtiyacımızın yalnızca %22’sini yerli üretimle sağlayabileceğiz. Bu yüzden temel hedeflerimizden biri de enerji kaynakları bakımından büyük ölçüde dışarıya bağlı olan ülkemizin enerji ihtiyacını güvenilir ve ekonomik olarak sağlamaktır. Bunu sağlamak içinde enerjinin verimli kullanılmasını sağlamak ve bu alışkanlıkları yaymak en önemli yöntemlerden biridir.

Enerji verimliliği konusunda başarılı olmak için en etkili kavramlardan birisi de Enerji yoğunluğu kavramıdır. Enerji yoğunluğu, birim enerji miktarından üretilen birim ekonomik değerdir. Bu değer kişi başına üretilen enerji miktarını temsil eder ve tüm dünyada enerji verimliliği konularında kullanılan bir araçtır.

Enerji tüketiminde asıl amaç az enerji tüketimiyle çok ekonomik değer yaratabilmektir. Enerji verimliliğini sağlamak için en temel etken enerji yoğunluğunun düşürülmesidir. Ülkemizde kişi başına enerji tüketimi OECD ülkelerinde kişi başına düşen ortalamanın 1/5’i oranındadır. Enerji yoğunluğu miktarı da OECD ülkelerinin ortalamasının iki katı kadardır. Ülkemizde gerçekleştirilen enerji yoğunluğunu düşürme çabaları henüz sonuç vermemiştir.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın verilerine gore gelişmiş ülkelerde enerji yoğunluğu değerleri 0.09 – 0.19 arasında değişirken bu değer ülkemizde 0.38’dir. Azalma eğilimi göstermeyen ve ortalamanın oldukça üstünde olan bu değer, ülkemizde enerji verimliliği konusunda büyük adımlar atmamız gerektiğinin bir göstergesidir.

 

Bu konu ülkemizin içinde bulunduğu AB uyum sürecinde yerine getirmek zorunda olduğu yükümlülükler konusunda da büyük öneme sahiptir. 2003 yılında hazırlanan Katılım Ortaklığı Belgesi’nde enerji verimliliğinin sağlanması ve mevzuat uyumunun sağlanması konusunda önemli kararlar alınmıştır.

Etkin bir enerji verimliliği program uygulanması, bu konuda insanların bilgilendirilmesi ve uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Bunları gerçekleştirebilmek için 5627 Enerji Verimliliği Kanunu, 02 Mayıs 2007 tarihli 26510 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Yeni yasal düzenlemelerle birlikte aşağıdaki değişiklerin gerçekleşmesi beklenmektedir:

- Binaların yıllık tükettikleri enerji miktarı belirlenecek.
- Binaların tesisatları düzenli olarak denetlenecek.
- Her binaya ait bir enerji pasaportu olacak.
- Binalarda enerji akışını takip etmek için takip sistemleri kullanılacak.
- Kanun dahilindeki endüstriyel işletmelerde ve binalarda enerji yönetiminden sorumlu olan enerji yöneticileri bulundurulacak.
 

Aydınlatmada enerji tasarrufu

AYDINLATMADA ENERJİ TASARRUFU

Evlerde aylık elektrik faturalarının yaklaşık %20'si aydınlatma amaçlı kullanıma aittir. Verimli aydınlatma hem faturalarda hem de gözlerde rahatlama sağlayacağından daha düşük faturalar ve daha kaliteli aydınlatma ile memnun edici sonuçlar elde edilecektir.

Aydınlatmada enerji tasarrufunun basit tedbirlerle sağlanması bizim için önemli bir avantajdır. Burada önemli olan konuya gereken ilginin gösterilmesidir. Aydınlatmada enerji tasarrufu, aydınlatmanın kalitesini düşürmeden iyi bir aydınlatmanın gereklerini yerine getirerek yapılmalıdır. ıyi bir aydınlatma daha verimli aydınlatma elemanlarıyla sağlandığı için, sonuçta aynı aydınlatma seviyelerini daha az enerji tüketimi ile sağlamış oluruz.

Düşük verimli ışık kaynakları yerine yüksek verimli ışık kaynakları kullanılarak uygun aydınlatma ve enerji tasarrufu sağlanabilir.

Ülkemizde yaygın olarak kullanılan lamba tipleri aşağıda yer almaktadır;

Akkor Lambalar

Işık elde etme biçimi ısıl ışıma olan akkor lambada, tungsten telden geçen elektrik akımı teli ısıtarak akkor duruma getirir ve telin ısınmaya başlamasıyla elektrik enerjisi ışınım enerjisine dönüşür. Bu lambaların yayımladıkları ışınımların çok büyük bir bölümü ısı, küçük bir bölümü görünür ışınımlardır. Bu nedenle, verimleri çok düşüktür. (h=10-20 lm/W)

Akkor Halojen Lambalar

Akkor halojen lamba, akkor lambanın atmosferindeki gaz karışımının değiştirilmesi (halojen eklenmesi) ile oluşturulmuş bir ısıl ışır kaynaktır. Bu tür lambaların atmosferinde kullanılan halojen moleküllerinin tungsten teli yenilemeleri nedeniyle, tel sıcaklığı artabilmektedir. Bunun sonucunda da, aynı güçteki akkor lambaya göre, hem ışık verimi hem de renk sıcaklığı biraz yükseltilebilmektedir.

Fluoresan Lambalar

Işınım elde etme biçimi ısıl ışıma olan fluoresan lambalarda, ışık üretimi iki aşamada ortaya çıkar. Birinci aşama, alçak basınçlı civa buharı ortamında lambanın iç yüzeyine fluoresan madde sürülerek elektrik akımı geçirilmesi ile gerçekleştirilen 'elektrik deşarj' olayı ile ışınım oluşturulmasıdır. Fluoresan lambaların verimi temelde lamba gücü arttıkça artmaktadır. Ancak, aynı güçteki lambalar ele alındığında, verim değişimi doğrudan doğruya fluorışıl tozun yapısına bağlı olmaktadır.

Işık kaynaklarının enerji tasarruflu üretilmesi doğrultusunda yapılan çalışmalar sonucunda tüp şeklindeki fluoresan lambalarda da büyük gelişmeler gerçekleştirilmiştir. 38 mm çaplı 20 W, 40 W, 65 W' lık lambalar yerine, 26 mm çaplı sırasıyla 18 W, 36 W ve 58 W' lık fluoresan lambalar kullanıma sunulmuştur. Lambaların çapları küçültülüp ışık akıları artırılmış, çok değişik renk sıcaklıklı ve renk ayırım özellikli lambalar üretilmeye başlanmıştır.Küçük çaplı lambalar daha ekonomiktir.

Kompakt Fluoresan Lambalar

Kompakt fluoresan lambalar konutlar ve ofisler için uygun olup, akkor lambaları kompakt fluoresan aydınlatmaya dönüştürmek kolaydır. Akkor lamba kullanılan hemen hemen her yerde kompakt fluoresan lambalar kullanılabilir. Örneğin 75 Watt'lık akkor flamanlı lamba yerine, 15 Watt'lık bir kompakt fluoresan lamba kullanarak, aynı aydınlatma %80 daha az enerji tüketerek elde edilir.

Ülkemizde, bu lambalar, pahalı olması nedeniyle gelişmiş ülkelere oranla yaygınlaşamamıştır. Verimli lamba fiyatlarında oldukça fiyat farkı görülmektedir. Fakat toplam maliyetleri gözönüne aldığımızda kompakt fluoresan lambaların kullanım ömrü süresince maliyetinin daha az olduğunu görülmektedir. İki faktör bunu doğrulamaktadır; bunlardan birincisi kullanım ömrünün akkor lambaya göre 8 kat uzun olması, ikincisi ise, akkor lambanın % 20'si kadar enerji kullanmalarıdır.

Aşağıdaki formül, 8000 saat kullanım ömrü baz alınarak ayrı ayrı lambaların toplam aydınlatma maliyetlerini hesaplayarak karşılaştırma olanağı verir.
 

“Elektrik Maliyeti = Elektriğin kWh Maliyeti x Watt Değeri x Kullanım ömrü (h)/1000”

  Kaynak:EIE

Enerji Verililiği püf noktaları

ENERJİYİ VERİMLİ KULLANMANIN PÜF NOKTALARI

• Aylık faturalarınızı toplayın. Elektrik ve gaz faturalarını ayırın ve en yüksek gider kısmını belirleyin (ısıtma, aydınlatma vb.). Tasarruf planınızı buna göre ayarlayın.
• Odadan ayrılırken lambaları kapatın. Aile bireylerinin odadan ayrılırken lambaları kapatmalarını hatırlatacak notlar konması faydalı olacaktır. Bina aydınlatması için sensorlu sistemleri tercih edin.
• İşiniz bittiğinde televizyonu, video oyununu, bilgisayarı, müzik setini vb. kapatın.
• Buzdolabının kapağını açık tutarak ne alacağınızı buzdolabının önünde düşünmeyin. Açmadan önce ne alacağınızı düşünün, daha sonra ihtiyacınız olanı alıp kapağını tekrar kapatın.
• Kullandığınız sıradan ampulleri, kompakt flauresanlar (tasarruflu ampul) ile değiştirin.
• Ders çalışırken veya kitap okurken tüm ışıkları açmak yerine küçük bir lamba kullanın.
• Cihaz alırken "enerji verimli ürünler" i tercih edin. Bu cihazlar çok daha az enerji ile çok daha fazla iş yapar.
• Yaz aylarında odanızın perdesini veya güneşliğini kapalı tutun, böylece odanız daha serin kalacaktır.
• Kış aylarında perdelerinizi kapalı tutun. Gündüzleri, güneş ışığını doğrudan alan perdeleri açık tutun. Radyatörlerin ısı akışına engel olacak şekilde uzun perdeler kullanmayın, radyatörleri mobilyaların arkasına saklamayın.
• Kış aylarında binalarınızın giriş-çıkış kapılarını açık bırakmayın.
• Gün ışığından mümkün olduğunca faydalanın. Odaları doğal aydınlık avantajını daha iyi kullanacak şekilde düzenleyin.
• Daha fazla ışığa ihtiyaç duyulan bölümlerde çok sayıda düşük güçlü lamba yerine daha yüksek güçlü tek bir lamba kullanın.
• Küvette uzun süren banyolar yapmak yerine kısa duşlar alın.
• Kullanılmayan odaları da düşük ısıda tutun. Soğumuş odaları tekrar ısıtmak, bu odaları sürekli olarak düşük bir ısıda tutmaktan daha fazla enerji harcamasına neden olur. 

Kazan, ısı pompası, klima gibi cihazlarınızın filtrelerini temizletin ya da değiştirin.
Kaynak ( EIE )

Pratik Enerji Tasarrufu Önerileri...

KLİMA

Günümüz  şartlarında  klimalar  ihtiyaç  haline  gelmiştir.  Ancak  klima  tercihlerinde dikkatli olmak gerekmektedir. Satın alırken ısıtılacak/soğutulacak yerlerin kapasitesiyle örtüşen ayrıca iklim şartları ve bina yapısına uygun klimaları tercih etmeliyiz.

Tasarruflu Tüketim İçin Pratik Çözümler (KLİMA)

• Hacim sorunu yaratmayan yerlerde ısı transfer yüzeyi büyük klimaları tercih etmeliyiz.
• Klimanın ısıtma ve soğutma kapasitesi yüksek olmalıdır.
• Isıyı/soğuğu homojen yayma özellikli klimaları tercih edelim.
• Klimalarımız elektronik ısı ayarlı(termostatlı) olmalıdır.
• 30 derecenin altında soğutma yapılmamalıdır. Klimanın kışın ısıtma sıcaklık ayarı çok yüksek, yazın soğutma sıcaklık ayarı çok düşük tutulmamalıdır.
• Klimalar çalışırken mekan kapıları kapalı tutulmalıdır. Aksi durumlarda hava perdesi gibi dışardan hava girişini önleyen cihazlar kullanmalıyız.
• Klimalarımızı mümkün olduğunca kışın ısıtma amaçlı kullanmamalıyız.
• Yaz aylarında dış ünitenin güneş ışığıyla direkt maruz kalmamasına dikkat etmeliyiz. Gerekirse gölgeliklerle güneş ışığının klimayla temasını önlemeliyiz.
• Yazın klima çalışırken güneş ışınlarının doğrudan içeri girmesini engellemeliyiz.
• Hava filtresini belli aralıklarla değiştirmeliyiz. Tıkalı filtreler hava akışını, soğutmayı ve nem gidermeyi engellediğinden daha fazla enerji sarfiyatı ortaya çıkar.
• Klima programlama özelliğiyle enerji tüketimini düşürebiliriz. Mekanın kullanılmadığı anlarda kapalı tuttuğumuz klimayı kullanım zamanlarında açabiliriz. Evdeki cihazları ılık havalarda kapalı tutup 2-3 günden fazla evden uzak kalınacak sürelerde cihazı kapalı tutmalıyız. 

ELEKTRİKLİ FIRINLAR VE OCAKLAR

Ev hanımlarının en fazla kullandığı ev aletlerinden olan fırın ve ocaklar kayda değer enerji tüketimi gerçekleştirirler. Bu tüketimlerimizi kontrol altına alarak daha az enerji sarf etmek ve faturamızda ciddi tasarruf etmek mümkündür.

Tasarruflu Tüketim İçin Pratik Çözümler (ELEKTRİKLİ FIRINLAR VE OCAKLAR)

• Fırın ve ocak satın alırken enerji sınıfı "A" ve üstü olanları tercih edelim.
• Elektrik enerjisi kullanımında verimliliği yüksek ve ısı yalıtımlı ocakları tercih etmeliyiz.
• Yemek pişirirken fırının kapağını gerektiğinden fazla açmamalıyız. Kapağı her açışta fırın sıcaklığının 25-30 derece düştüğünü unutmamalıyız.
• Fırında aynı anda birden fazla yemek pişirebiliriz. Bu şekilde erken pişeni önce çıkarıp  gereksiz enerji harcamasından da kurtulmuş oluruz.
• Gerekli olmayan durumlarda ön ısıtma yapmayalım.
• Mikrodalga fırınlarda ısıtma süresi 2-3 pişirme süresi 10-15 dakikadır yani normal fırına göre çok kısadır. Mikrodalga fırınlar klasik fırınlara göre önemli bir tasarruf sağlamaktadır.
• Donmuş yiyeceklerin fırına sürülmeden önce çözülmesini beklemeliyiz.
• Elektrikli fırın ve ocakların pişirme süresinden birkaç dakika önce kapatırsak mevcut  sıcaklıkta pişmeye devam etmesini sağlayıp bir miktar enerji tasarrufu sağlayabiliriz.
• Cam ve seramik kapların ısıyı daha fazla tutması nedeniyle bu kapları fırınlarda  kullanıyorsak ısıyı 15 derece daha düşürebiliriz.
• Ocakta yemek pişirirken mutlaka kapağını kapayarak pişirmeliyiz. Kapağı açık pişen  yemekler için 3 kat daha fazla enerji tüketilmektedir.
• Yemek pişirirken basınçlı tencereler kullanmak bize zamandan ve enerjiden ciddi tasarruf sağlar.
• Fırının içerisinde havanın rahatça hareket edebilmesi için fırın ile tepsi arasında en az  5 cm boşluk bırakılmalıdır. Böylece havanın sirkülasyonunu rahatlatıp yemeğin hızlı pişmesini sağlarız.Ocaklarda tencere, tava, tepsi çaydanlıkların tabanlarının düz olmasına dikkat etmeliyiz. 
• Ocak ateşinin taban yüzeyini aşmamasına özen göstererek enerji israfını önleyebiliriz. 
• Düşük sıcaklıklarda ısı ayarı yapıp, yemeği yavaş pişirerek enerji israfını önlemiş oluruz. 

SAÇ KURUTMA MAKİNESİ

Saç kurutma makinelerinin 15 dakika çalışması 75 wattlık bir lambanın 3 saat boyunca yanmasına eş değerdir. Saçlarımızı havluyla kurulayarak makinenin çalışma süresini aza indirebilir ve kayda değer bir enerji tasarrufu sağlayabiliriz.

Tasarruflu Tüketim İçin Pratik Çözümler (SAÇ KURUTMA MAKİNESİ)

• Saçlarımızı kurutma öncesinde havluyla kurulamalı ve makineyi kullanırken mümkün   olduğunca saçlara uzak tutmalıyız.
• Düşük sıcaklık seçeneğiyle saçımızı kurutmalıyız.