16 Ocak 2015 Cuma

Kayıp Kaçak Bedelini Almak İsteyen Tüketici Ne Yapmalı

Kayıp kaçak ücretinin geri alım sürecinde ki gelinen son durumu değerlendirenTüketici Birliği Federasyonu Üyesi ve Tüketici Hak Arama Derneği Genel Başkanı Nihat Altay, vatandaşların bu süreçte ki izleyeceği yolu detayları ile anlattı.
Tüketici Hak Arama Derneği Genel Başkanı Nihat Altay konuyla ilgili şu açıklamayı yapmıştır;

17 Aralık 2014 tarihinde YHGK, kayıp kaçak bedelinin “haksız kazanç olduğunu, dürüst vatandaştan alınamayacağını ve bu paranın tüketiciye iadesi gereklidir” yönünde karar verdi. Bu kesinleşen karardan sonra tüketici örgütleri ikiye ayrıldı. Bir kısım dernek yöneticileri “kayıp kaçak ücretinin Tüketici Hakem Heyetlerine müracaat edilerek alınabileceği” yönünde görüş bildirirken, bir kısım yöneticiler de “YHGK kararının bağlayıcı olmadığını, ve abone aleyhine pek çok mahkeme kararının da olduğunu” belirttiler.
YHGK kararından sonra tüm tüketici derneklerinin ortak düşünceleri ise 35 milyon abonenin olduğu düşünülürse, Tüketici Hakem Heyetleri ve mahkemelerin iş yükünü arttırarak tıkanmasına yol açacağı yönündeydi.
Bu soruna her başkanın ayrı ayrı açıklaması yerine, 15 Ocakta tüketici örgütleri bir araya gelerek, kayıp kaçak elektrikten tüketicilerin sorumlu tutulamayacağı ve bunun bedelinin tüketicilere ödetilemeyeceği yönünde ortak bir bildiri yayınlandı. Yayınlanan bildiri de öncelik olarak bu soruna uzlaşma ile çözüm getirilmesi, elektrik faturasına yansıyan bedellerin artık alınmaması, kayıp-kaçak bedelinin makul bir süre içinde geri ödenmesi ya da, kullanılacak elektrik bedelinden düşülebilmesini sağlayacak şekilde bir çözüm yolu bulunması önerildi. Çözüm yolu bulunamaması taktirde vatandaşın hakkını sonuna kadar arayacağı şeklindeydi. Bu durumda vatandaşın hakkını nasıl arayacağı ve izleyeceği yol şu şekildedir.
1-   Vatandaş önce elektrik dağıtım şirketine başvuru yaparak, geriye doğru 10 yıllık dönem içerisinde ödemiş olduğu kayıp kaçak bedelinin iadesini talep edecek. Bu talebe elektrik dağıtım şirketleri muhtemelen ret cevabı verecektir.
2-   Bunun üzerine elektrik dağıtım şirketinden 10 yıl geriye dönük dökümleri istemeleri gerekmektedir. Bu kez de Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine dayandırılarak muhtemelen 1 yıl geriye dönük dokümanlar verilecek ve 9 yılı verilmeyecektir. Dağıtım şirketinin 1 yıllık dökümleri vermesi Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri için yeterli olduğunu düşünüyoruz. Hakem Heyetleri 10 yıllık kayıp-kaçak dokümanını istediğinde dağıtım şirketleri mecburi vermek zorunda kalacaklardır.
3-   Vatandaş elinde ki 1 yıllık dokümanla birlikte, 3 bin 300 TL'den az olan ödemeler için bulunduğu ilçenin kaymakamlığındaki Tüketici Sorunları Hakem heyetlerine başvuru yaparak 10 yıllık kayıp kaçak ücretinin tarafına iadesini talep etmesi gerekiyor. Vatandaş yazacağı dilekçede kurumun bir yıldan öncesine ait tüketim bilgilerini vermediğini belirtmesi gerekir.
4-   Dolandırıcı firmalara kesinlikle prim verilmemesi gerekir. Kayıp kaçak bedelini hiç kimse sizin yerinize alamaz.
5-   Kayıp kaçak bedelini geri almak için başvuru yapanlar kaybedebileceklerini hesaba kadar müracaat etmeliler.

14 Ocak 2015 Çarşamba

Elektrikte TRT payına Yargıtay dur dedi

Yerel mahkemenin kararını bozan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin kararına göre, TRT payı yalnızca faturadaki aktif enerji tutarı üzerinden hesaplanacak. 
Bugün Gazetesi'nden Metin Arslan'ın haberine göre; Elektrik faturasında 5 kalemde haksız tahsilat tespit eden Yargıtay, TRT'nin faturadan aldığı yüzde 2'lik payda da kaçak buldu. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, elektrik faturasında TRT'ye ödenen yüzde 2'lik payın hesaplanmasında kayıp-kaçak bedelinin hesaba dahil edilemeyeceğine karar verdi. Kararda, "Aslının alınmamasına karar verilen kayıp-kaçak bedelinin yüzde 2 TRT payının hesaplanmasında matraha dahil edilmesi mümkün değildir" denildi.

HOSTİNG ŞİRKETİ DAVA AÇTI

İstanbul'da faaliyet gösteren bir internet hosting şirketi, elektrik dağıtım şirketinin 2 yıl boyunca tahsil ettiği faturaya karşı dava açtı. Şirket, Enerji Piyasası Denetleme Kurulu'nun kararı gereğince TRT adına kesilen yüzde 2'lik payın hesaplanmasında kayıp-kaçak bedelinin matraha dahil edilemeyeceğini savundu. Ancak dağıtım şirketi, Danıştay 13. Dairesi'nin EPDK kararının yürütmesini durdurduğunu belirterek, 6 bin 713 TL'lik alacak için icra takibi başlattı. Davalı şirket, icra kararına İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde itiraz etti. Mahkeme, Danıştay'ın kararını gerekçe göstererek, şirketin davasını kısmen reddetti. Mahkeme kararında, TRT payı, enerji fonu ve BTV hesaplaması için kayıp-kaçak bedeli üzerinden ek fatura düzenlenebileceği belirtildi.

EPDK DA 'ALINAMAZ' DEDİ

Davalı şirket kararı Yargıtay'da temyiz etti. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, mahkeme kararını bozdu. Kararda, uyuşmazlığın Danıştay 13. Dairesi'nin yürütmeyi durdurma kararı ve EPDK kararı üzerine yüzde 2 TRT payının aktif enerji üzerinden mi yoksa aktif enerji ile kayıp-kaçak bedelinin toplamı üzerinden mi alacağı noktasında toplandığı kaydedildi. Kararda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun kayıp-kaçak bedelinin abonelerden tahsili yoluna gidilmesinin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmayacağı, kayıp-kaçak bedelinin faturalara yansıtılamayacağına karar verdiği hatırlatıldı.

NAZARA ALINAMAZ

Kararda "Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ve dairenin uygulamasına göre aslının alınmamasına karar verilen bir bedelin (kayıp-kaçak) yüzde 2 TRT payının hesaplanmasında nazara alınması mümkün değildir" tespiti yapıldı. Kayıp kaçak bedeli üzerinden yüzde 2 TRT payı alınamayacağını belirten daire, elektrik dağıtım şirketinin, aboneden yaptığı tahakkukun yerinde olmadığı, bilirkişinin bu yönde hazırlayacağı rapor üzerine yeni bir karar verilmesi gerektiğini vurguladı. 

TRT'NİN YILLIK KAÇAK GELİRİ 15 MİLYON TL

Yargıtay'ın kararı sonrası TRT'nin faturada yıllık 760 milyon liranın 15 milyon TL'sinin kayıp kaçağa ilişkin olduğu hesaplandı. Vatandaşlar, geriye dönük 10 yıllık alacaklarına ilişkin dağıtım şirketlerine karşı tüketici hakem heyetlerine başvurabilecek. TRT'nin geriye dönük yaklaşık 150 milyon TL'yi elektrik şirketleri üzerinden abonelere iade etmesi gerekecek.

HAKSIZLIK

Aktif enerji bedeli ve kayıp-kaçak bedelinin toplamı üzerinden yüzde 2 oranında katkı payı alınarak TRT'ye veriliyordu. Elektriğe yapılan yüzde 9'luk zam sonrası yıllık payını katlayarak 662 milyondan 760 milyon liraya yükselten TRT'nin, vatandaşın elektrik faturasından aldığı yüzde 2'lik payın haksız alındığı ortaya çıktı.

7 Ocak 2015 Çarşamba

TURKEY ENERGY & INFRASTRUCTURE FORECAST 2015: RISKS AND OPPORTUNITIES-2

Wind
Investment appetite in Wind capacity is almost saturated, Environmental concerns will be on the agenda. High voltage transmission lines are missing. Huge investment is needed for those new transmission lines for more aggressive wind power integration. However investments will continue at a moderate level at about 300-500 MW per year.
Solar
Investment in Solar energy is still very little, without making local fabrication of the solar equipment; one cannot go further with expensive electricity generation. Only household small scale electricity generation could be implemented.
Electric cars / buses are in agenda, but we shall all ask who will be paying high cost of new transformers due to additional heavy pulse load.
HEPP
HEPP investment projects receive severe reactions of local people, and reactions will continue on all legal platforms.
Climate change
Nationwide CO2 emissions will increase ever more with the ongoing coal firing investments. It is a great national dilemma difficult to solve in our energy hungry local market. How do we run away the climate change obligations? We shall have low profile participations of the public sector.
Local fabrication
Although there are a number of preliminary meetings in the Ministry, in the local fabrication associations, in various NGO groups, still local design, local fabrication, local engineering for thermal power plants do not exist yet. New public tendering procedures give price advantage to proposals with local fabrication.
Electricity Transmission lines
Construction of Thracian HV AC Submarine transmission crossing Dardanelles Channel will be completed soon. New crossings are planned.
Construction activities for Submarine HVDC cable, gas and water supply pipelines from Turkey to Northern Cyprus will continue.
International relations
Turkey is to return to her historical motto “peace at home, peace in the world”, principle rather than “precious loneliness”. “Precious loneliness” is too costly foreign policy.
No hostility foreseen between democratic countries Greece, Israel and Turkey, however pushing for fair share of nearby natural resources is the rule of the game in international politics.
Democracies do not make war between each other. Public forces/ votes force them to compromise.
Offshore East Med
East Med Cyprus offshore drilling work did not reveal expected results. Offshore Contractor Company is not comfortable with the early results. South Cyprus media and government still push positive expectations, trying to keep the case in agenda, but the situation seems not so promising, the investor does not want to gamble any more, return is not earlier than 10 years in time.
Israel Offshore fields are proven but they have production storage and transmission problems. These problems can not be solved before we have stable peace on East Med waters.
Black Sea Offshore drilling is a never-ending story, everyone is talking about very large reserves, but there is nothing in reality.
Syria
Change of power in Syria is not foreseen in the short term. However influx of refugee number will get increased to 2 million soon. It is too alarming situation. We shall need approximately 10 billion US Dollars in 2015 for the Syrian refugees. This is a great burden on our economy. Our streets are full of desperate Syrian refugees. Street crime is on rise. Drastic changes in the current international relations policies are deemed necessary.
TTIP
We should participate to Transatlantic Trade and Investment Partnership, TTIP. That is vital task in 2015 for all public & private authorities. It is too costly to stay outside.
Restructuring
Not only the Ministry of Environment but also the Government is expected in reshuffle. Change in top posts will not be a surprise prior to general elections in June 2015.
The secondary legislation of the Energy Ministry is still in preparation. Some of new regulations in preliminary nature are released for public review. The Minister may leave his post in the next municipality and general elections due to party restrictions.
We expect reorganization as well as restructuring in Ministry of Energy and Natural Resources in order to reduce staff, to reassess duties and responsibilities.
EMRA needs to be reorganized and restructured, and Agency may be divided into two, maybe three. EMRA licensing will go on with reduced speed, copy / paste applications for license overrun archives. Rejection is still less than 2%. Most projects are on hold.
“Each and every incentive/ every good intention are abused with extreme care”, so political power is reluctant to issue new energy incentives, especially on imported fossil fuel firing new power plants.  Current account deficit (CAD) is in sever situation due to increased spending on imported coal and imported natural gas purchases, at intolerable levels. Increased use of domestic coal / energy sources  should be encouraged.
Transportation
We are happy to see that “High Speed Train” investments are on track. Ankara- Istanbul railway is completed in 2014. Ankara- Izmir, Sivas, Erzurum are in progress. We hope to have more intercity metro line constructions.
Municipality and General Elections
Turkey will enter into a period of nationwide frenzy general elections in year 2015. In new general elections, all of 3-term MPs will leave Parliament and Ministerial posts. Ministries of Energy, Economy, as well as Treasury will miss their strong leadership.  That is a great risk.
Investment Environment
Almost all existing thermal power plants are in privatization, but investment appetite is low because of the ongoing global economic crisis and June 2013 Gezi Park public uprising. The same tendency will continue in the second half of next year.
Western Foreign investors have lost their appetite in our energy markets; domestic investors do not have money. On the other hand investors of oil rich Middle East countries may have increased appetite.
Local real estate bubble may face difficulties and few bankruptcy may appear.
We face project finance difficulties on controversial mega projects. We have growing “current account deficit”. Drastic measures” on public spending will continue in 2015.
In recent popular social media, in tweeter, facebook, whats-up, investors are more or less incorrectly/ but implicitly represented as negative profiles, it is alarmingly too deceptive. That public profile should be corrected.

6 Ocak 2015 Salı

TURKEY ENERGY & INFRASTRUCTURE FORECAST 2015: RISKS AND OPPORTUNITIES-1

Now is the time for our traditional annual forecast for our local energy markets in 2015. Please do note that the economy and business is always shaped by expectations, and as such market expectations are important in the economic forecasts. At the beginning of each year, there are many economic forecasts made by the nationwide daily newspaper columnists, however there are almost no local forecasts made for the energy markets. Within our professional capacity, we have tried to outline a draft forecast, albeit maybe somewhat irrational/ unfair for the New Year. Anyhow it is better to have one, rather than none. Here are our expectations for the New Year 2015:
Electricity
Turkish power generation capacity could have reached to +69K MWs in year 2014, and consumption peak is recorded as +39K in last August. Turkey is still at very low annual per capita electricity / production / consumption with approximately +3200 kWh, EU current average is +10K; North American average is +12K.
Electricity demand growth slowed down in 2014. Slowdown in local demand for electricity in the first quarter 2015 will continue. Other than early winter shortages, electricity prices will not increase in throughout 2015.
Privatization of nationwide electricity “Distribution” and “Generation” are almost completed in 2014. “WholeSale market” and “Unbundling” process are ongoing. National electricity “Retail” systems will develop in 2015.
Gas
Local Gas consumption is expected to be 48 billion Sm3 in year 2014. In 2015, Iran may not cut-off Natural Gas flow due to excessive needs of during harsh winter conditions in her own domestic market. In case of any winter interruption, Russians will increase supply capacity in the Blue Stream for a substantial premium as usual.
Gas flow from Iran to Turkey will be easier since US sanctions over Iranian exports are expected to be lifted soon after finalization of Nuclear talks in Geneva. That may cause more uninterrupted gas from Iran for long term, although gas price will not be reduced, but stay stable for medium term. Gas is still too expensive. Western Gas is now approx. 11.00 US Dollars per MMBTU as of Dec-2014 at our western border. Turkish natural gas demand will begin to fall due to counter measures taken, probably by the second half of the year. Accelerated increase in local fuel prices, is expected, after the general elections which will take place in June 2015.
Pipeline
Part of Western natural gas pipeline supply by Russia’s Gazprom is placed to local companies. We expect market share wars between them.
TransAnatolian Pipeline Tanap project is in fast-track agenda. Nabucco is closed.
New “South Stream” underwater pipeline from Russia to Thrace border, was recently announced. It needs time for full realization.
Northern Iraq oil and gas pipelines are on hold due to civil war in Syria.
Shale gas
It is too early to expect any substantial “Shale Gas” production in our country. There are two specific regions for exploration, but gas production can not be realized overnight. On the other hand, “Shale gas” boom in the USA will reduce gas prices in the spot market for sure. Europeans are reluctant since cracking process may trigger earthquakes, and huge amount of injection water is polluted.
Gas fired Combined cycle power plants
We expect less number of investments for new natural gas fired  Combined Cycle power plants due to increasing Current Account Deficiency. There are still new investments in Kırıkkale, Thrace Çorlu, Adapazarı, Ankara Kazan, Kırşehir, Bandırma, Mersin, Kırklareli, Izmit on gas fired combined cycle power plants.
We do not know who will supply the necessary gas for these new gas fired plants, and at what price.
Iranian Nuclear talks
Iranian Nuclear strike capability makes Israel nervous. Although “G5+ Iran” has already agreed on nuclear settlement for non-aggressive nuclear use, Israel may still initiate surprise attack to Iran which may lead to global energy crises in the world. So we should be on the safe side and we should have increased underground gas storage capability and fuel storage facilities.
Nuclear
Russians started to outsource all non-critical equipment for Akkuyu Nuclear Power plant, starting from local civil works, high capacity steam turbines, instrumentation and controls, due to experience on serious shortage of available commercial financing. Environmental Impact Assessment (EIA) report approval is received in late 2014.
Since the ongoing nuclear project is not commercial, but it is now purely political, political financing for that gigantic figure is not so easy. Political risks of a nuclear power plant project cannot be properly estimated; hence non-commercial project has no commercial meaning.
Hot seawater will be a chronic problem for plant cooling system in Akkuyu.
Sinop Nuclear power plant project is awarded to “Japan+ French” consortium. An Inter-Governmental Agreement (IGA) was signed between Government of Republic of Turkey, and Government of Japan on 3rd May 2013 for the construction of Sinop NPP.
We suspect if Japanese commercial companies can secure approx. 22 plus billion US Dollar project financing. We shall wait and see the outcome. They may face financing difficulties, although local public company EÜAŞ will get 35% equity partnership.
Sinop Nuclear Plant site is in the thick forest. Local “Forest Law” and compensation for demolished “trees” would be a great burden on the project budget in the long term.
Cold sea water is better for overall efficiency and for nuclear power plant cooling systems. Therefore the next nuclear power plant sites are expected to be on the BlackSea coast line, maybe in İğneada on the NorthWest and Hopa on NorthEast.
New nuclear power plants are expected to be close to metropolitan cities with heavy demand, so Kırıkkale-Ankara, Aliağa-İzmir, and even Kemerköy-Muğla are possible new sites in long term consideration. French, Korean, Chinese Nuclear companies may participate to these new nuclear power plant investment projects in future.
Privatization
3×210 MWe Yatağan- 2x210MWe Yeniköy- 3x201MWe Kemerköy thermal power plants in southwest of Turkey are privatized in 2014. After plant sales, renovation, rehab, re-power or complete demolition is expected by the investor.
Imported coal firing 2×600 MWe new thermal plant could be build at seaside Kemerköy plant site in the long term. Summer holiday facilities can also be considered.
Local hard coal firing 2×150 MWe Çatalağzı-B thermal power plant in Zonguldak county on the BlackSea coast is also sold. Orhaneli 210 MWe, Tunçbilek 430MWe thermal power plants are also privatized in late 2014.
Due to low investor appetite both local and international, privatization strategy will be reconsidered in order to increase the ongoing high income based tendering process.
Coal
We expect new investment initiatives on new found coal mine fields in Konya Karapınar, Afyon Dinar, Eskişehir-Alpu in order to build new thermal power plants under locally developed clean coal technologies.
Local coal firing new thermal power plant constructions in Bolu Göynük, Eskişehir Mihalıccık, Bursa Keles (EIA reactions), Manisa Soma, Adana Tufanbeyli (two separate plants 700 MWe and 450 MWe) are in construction progress.
Thermal power plant investments in NorthWest BlackSea coast are expected to be on hold for a while due to  ongoing EIA scheme, and due to high reaction of local environmentalists.
Local Regulation of foreign personnel employment is changed, so cheap foreign employment from FarEast countries is not possible any more.
Situation in Soma for new 450 MWe thermal power plant seems on hold due to local reactions to olive tree demolition. Company should look for nearby empty land to build new  thermal power plant.
Moreover there are a number of imported coal firing new thermal power plant applications for Bay of Iskenderun, Soma, around Sea of Marmara, Bay of Aliağa but public authorities are quite reluctant for approval due to high impact on “Current Account Deficit (CAD)”.
Afşin Elbistan
Due to ongoing high environmental pollution, no sufficient filters, no desulphurization, no rehab, it is our sincere recommendation that existing Unit Afşin Elbistan-A group, should be shut down, dismantled and sold as scrap. However it is now in longterm hand-over process in privatization. New plant installation is strongly recommended.
Elbistan Çöllolar landslide disaster was forgotten after the event. Reutilization is enforced after legal procedures are completed. De-watering- drying of the landslide region is continued. Hurman Creek riverbed is changed, it will flow from north without passing through the mine field.
Çöllolar coal mine field will be in preparation by the end of next year, and only after normalization of coal fields in Çöllolar, then AfşinElbistan-B plant can work at higher capacity factor.
Afşin Elbistan Coal is supplied to the plants at about 1.75-1.80 US Dollars per MMBTU, which is very competitive. But calorific value is too low. So we need to have proven coal firing technology for the local coal.
Afşin Elbistan-B plant has proven technology for firing local nearby coal. However two units are now out of operation. Second unit had fire accident in boiler dust filters. Third unit had steam turbine break down. Repair works are recently tendered. It will need at least minimum two years for complete operation.
New international partners are sought for Afsin Elbistan C-E.




5 Ocak 2015 Pazartesi

Kaçak elektrik bedeli nasıl geri alınabilir?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kayıp kaçak bedelinin tahsil edilmesinin hukuka aykırı olduğu kararını vermesi üzerine vatandaşlar paralarını geri almanın yollarını arıyor. Paralarını geri almak isteyen insanların dikkat etmesi gerekin 3 kritik nokta var.
Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Hukuk Müşaviri Hayati Küçük, Yargıtay Genel Kurulu’nun elektrikte kayıp kaçak bedelinin dürüst vatandaştan tahsil edilemeyeceğine dair kararının ‘emsal’ bir karar olduğunu iddia etti. Küçük, “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu emsal bir karar aldı, içtihat niteliğinde. Dolayısıyla dava açılan mahkemeleri bağlayıcı bir niteliktedir. Bu karara dayanılarak vatandaşın dava açması yerindedir dürüst tüm vatandaş dava açmalıdır” dedi.
PARANIZI NASIL GERİ ALACAKSINIZ?
1- EMO Hukuk Müşaviri Küçük, vatandaşın son 10 yılda ödediği kayıp kaçak bedelini alması için öncelikle bulunduğu ildeki elektrik dağıtım şirketine gidip, ne kadar kayıp kaçak bedeli ödediğine dair kağıt alması gerektiğini vurguladı.
2- Eğer abonenin ödediği bedel 2 bin liranın altında ise ilçesindeki Tüketici Hakem Heyetine gidip, Yargıtay kararını emsal göstererek parasının iadesi talebinde bulunması gerektiğini söyledi.
3- Küçük, 2 bin liranın üzerindeki kayıp kaçak bedellerini almak için dava açılması gerektiğine dikkat çekti.Enerji Enstitusu

1 Ocak 2015 Perşembe

Elektrik Faturasında Kesinti geri ödenecek

Elektrikte usulsüz sayaç bedeli tahsil edilmesi üzerine EPDK devreye girdi ve bedellerin iade edilmesini sağladı. Kurum elektrik abonelerini “Faturaya bakın, eğer sayaç değişim bedeli varsa bize bildirin” diye uyardı.
Elektrikte usulsüz sayaç bedeli tahsil edilmesi üzerine EPDK devreye girdi ve bedellerin iade edilmesini sağladı. Kurum elektrik abonelerini “Faturaya bakın, eğer sayaç değişim bedeli varsa bize bildirin” diye uyardı.

Şimdi tasarruf zamanı! İşte cebinizi yakmayacak formüller Bazı elektrik dağıtım şirketlerinin, abonelerden usulsüz sayaç bedeli tahsilatı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan (EPDK) döndü. EPDK’nın uyarısı üzerine dağıtım şirketleri, ‘sayaç bedeli’ adı altında tahsil ettikleri paraları aboneler iade etti. Elektrik sektöründe yapılan bir mevzuat değişikliği ile Nisan 2013’ten itibaren sayaçların mülkiyeti aboneden, dağıtım şirketlerine geçti. Bu tarihten itibaren dağıtım şirketlerinin, değişim kapsamında aboneden sayaç bedeli ya da başka bir adla para tahsilatı yasaklandı. Bu cihaz su ve elektrik faturalarını düşüyor Bazı dağıtım şirketleri, mevzuattaki açık hükme karşın abonelerden değiştirdikleri sayaçlar için 20-50 TL’ye kadar ulaştığı belirtilen tutarlarda para tahsil etmeye devam etti. Durumu tespit eden EPDK, şirketlere, sayaç bedeli adı altında yapılan haksız tahsilatın abonelere iade edilmesi talimatı verdi. Binlerce abonenin paraları iade edildi. EPDK’nın konuyla ilgili çalışması devam ediyor. İşte doğalgaz ve elektrik faturalarını düşürmenin yolları!

“FATURAYA BAKIN”

EPDK kaynakları, aboneleri uyararak “Faturalarınızı inceleyin. Dağıtım şirketinin tahsil edeceği kalemler bellidir. Sayaç değişim bedeli adı altında yapılan tahsilat varsa EPDK’ya konuyu iletin” dedi.

MÜLKİYET DAĞITIM ŞİRKETİNDE

2013 yılında çıkan Elektrik Piyasası Yasası’nda elektrik sayaçlarıyla ilgili olan madde şöyle: “Dağıtım sistemi kullanıcılarının elektrik enerjisi ölçümlerine ilişkin tesis edilen sayaçların mülkiyeti dağıtım şirketine aittir. Düzenleme ise EPDK’dadır.”

ŞİRKETLERİN DENETİMİ SÜRÜYOR

Kaynaklar, sayaçlarla ilgili usulsüz tahsilat yapıldığına ilişkin duyumlar üzerine bir dizi inceleme yapıldığını belirterek “Şirketler, uyarıldı ve abonelere paraları tek tek iade edildi. Dağıtım şirketleri nezdinde yürütülen denetim çalışmaları devam ediyor” dedi.Hukuk Haber

31 Aralık 2014 Çarşamba

Aydınlatmada Enerji Tasarrufu

Evlerde aylık elektrik faturalarının yaklaşık 'si aydınlatma amaçlı kullanıma aittir. Verimli aydınlatma hem faturalarda hem de gözlerde rahatlama sağlayacağından daha düşük faturalar ve daha kaliteli aydınlatma ile memnun edici sonuçlar elde edilecektir.
   Aydınlatmada enerji tasarrufunun basit tedbirlerle sağlanması bizim için önemli bir avantajdır. Burada önemli olan konuya gereken ilginin gösterilmesidir.    

   Aydınlatmada enerji tasarrufu, aydınlatmanın kalitesini düşürmeden iyi bir aydınlatmanın gereklerini yerine getirerek yapılmalıdır. ıyi bir aydınlatma daha verimli aydınlatma elemanlarıyla sağlandığı için, sonuçta aynı aydınlatma seviyelerini daha az enerji tüketimi ile sağlamış oluruz.
   Düşük verimli ışık kaynakları yerine yüksek verimli ışık kaynakları kullanılarak uygun aydınlatma ve enerji tasarrufu sağlanabilir.
   Ülkemizde yaygın olarak kullanılan lamba tipleri aşağıda yer almaktadır:
   Akkor Lambalar
   Işık elde etme biçimi ısıl ışıma olan akkor lambada, tungsten telden geçen elektrik akımı teli ısıtarak akkor duruma getirir ve telin ısınmaya başlamasıyla elektrik enerjisi ışınım enerjisine dönüşür. Bu lambaların yayımladıkları ışınımların çok büyük bir bölümü ısı, küçük bir bölümü görünür ışınımlardır. Bu nedenle, verimleri çok düşüktür. (h=10-20 lm/W)

   Akkor Halojen Lambalar
   Akkor halojen lamba, akkor lambanın atmosferindeki gaz karışımının değiştirilmesi (halojen eklenmesi) ile oluşturulmuş bir ısıl ışır kaynaktır. Bu tür lambaların atmosferinde kullanılan halojen moleküllerinin tungsten teli yenilemeleri nedeniyle, tel sıcaklığı artabilmektedir. Bunun sonucunda da, aynı güçteki akkor lambaya göre, hem ışık verimi hem de renk sıcaklığı biraz yükseltilebilmektedir. 

   Fluoresan Lambalar
   Işınım elde etme biçimi ısıl ışıma olan fluoresan lambalarda, ışık üretimi iki aşamada ortaya çıkar. Birinci aşama, alçak basınçlı civa buharı ortamında lambanın iç yüzeyine fluoresan madde sürülerek elektrik akımı geçirilmesi ile gerçekleştirilen 'elektrik deşarj' olayı ile ışınım oluşturulmasıdır. Fluoresan lambaların verimi temelde lamba gücü arttıkça artmaktadır. Ancak, aynı güçteki lambalar ele alındığında, verim değişimi doğrudan doğruya fluorışıl tozun yapısına bağlı olmaktadır.
   Işık kaynaklarının enerji tasarruflu üretilmesi doğrultusunda yapılan çalışmalar sonucunda tüp şeklindeki fluoresan lambalarda da büyük gelişmeler gerçekleştirilmiştir. 38 mm çaplı 20 W, 40 W, 65 W' lık lambalar yerine, 26 mm çaplı sırasıyla 18 W, 36 W ve 58 W' lık fluoresan lambalar kullanıma sunulmuştur. Lambaların çapları küçültülüp ışık akıları artırılmış, çok değişik renk sıcaklıklı ve renk ayırım özellikli lambalar üretilmeye başlanmıştır.Küçük çaplı lambalar daha ekonomiktir.
   Kompakt Fluoresan Lambalar
   Kompakt fluoresan lambalar konutlar ve ofisler için uygun olup, akkor lambaları kompakt fluoresan aydınlatmaya dönüştürmek kolaydır. Akkor lamba kullanılan hemen hemen her yerde kompakt fluoresan lambalar kullanılabilir. Örneğin 75 Watt'lık akkor flamanlı lamba yerine, 15 Watt'lık bir kompakt fluoresan lamba kullanarak, aynı aydınlatma € daha az enerji tüketerek elde edilir.
   Ülkemizde, bu lambalar, pahalı olması nedeniyle gelişmiş ülkelere oranla yaygınlaşamamıştır. Verimli lamba fiyatlarında oldukça fiyat farkı görülmektedir. Fakat toplam maliyetleri gözönüne aldığımızda kompakt fluoresan lambaların kullanım ömrü süresince maliyetinin daha az olduğunu görülmektedir. İki faktör bunu doğrulamaktadır; bunlardan birincisi kullanım ömrünün akkor lambaya göre 8 kat uzun olması, ikincisi ise, akkor lambanın % 20'si kadar enerji kullanmalarıdır.
   Aşağıdaki formül, 8000 saat kullanım ömrü baz alınarak ayrı ayrı lambaların toplam aydınlatma maliyetlerini hesaplayarak karşılaştırma olanağı verir.
“Elektrik Maliyeti = Elektriğin kWh Maliyeti x Watt Değeri x Kullanım ömrü (h)/1000”
   Akkor Lamba ve Kompakt Fluorasan Lambanın Karşılaştırılması
   Üç yıl süresince (4,380 saat), günde 4 saat ve aynı miktarda aydınlatma sağlayan iki lamba tipi için basit bir karşılaştırma yapalım. Bu sürede 6 adet akkor flamanlı lamba kullanırken, kompakt fluorasan lambanın 3.8 yıl daha kullanım ömrü devam edecektir.
Lamba Tipi100WAkkor Flamanlı23W Kompakt Florasan
Satınalma fiyatı$0.75$11.00
Lamba ömrü750 saat10,000
Günlük kullanım saati4 saat4 saat
İhtiyaç duyulan lamba sayısı3 yılda 6 adet6.8 yılda 1 adet
Toplam lamba maliyeti$4.50$11.00
Lümen1,6901,500
Toplam elektrik maliyeti 8cent/kilowatt-saat$35.04$8.06
Toplam maliyet(3 yıl süresinde)$39.54$19.06
Fluoresan Lambalarda Manyetik ve Elektronik Balastların Çalışma Prensibi :
   Balastlar, fluoresan tüpleri ve kompakt fluoresan lambalara ilk çalışma komutunu verir ve çalıştırırlar. Fluoresan lambalar civa ve argon gazı ile doludurlar. Balastdan güç alan lambanın ucundaki elektrodlar gazı ionize etmek için elektrik deşarjı meydana getirirler. Civa atomları normal enerji seviyesine geri dönerken ultraviyole fotonlar yayarlar. Lambanın fosfor kaplaması fotonları, fluoresanları absorbe eder ve görünür ışık üretir.
   Manyetik Balastlar: Manyetik veya elektromanyetik olarak adlandırılan balastlarda bir demir cevheri etrafında alüminyum veya bakır tel vardır. Bakır tel balastlar, alüminyum olanlara göre % 10 daha verimlidir. Manyetik balastlar, A.C. standart frekansta, 50 Hertz de çalışırlar. Elektrik tüketicilerinin extra düşük kayıplı balastları kullanmaları tavsiye edilmektedir.
   Elektronik Balastlar Elektronik balastlar, lambanın titreme ve gürültüsünü azaltan manyetik balastlara göre daha yüksek frekansta çalışırlar. Elektronik balastlar, manyetik balastlardan % 25 daha az elektrik kullanırlar. Bir çok elektronik balastın lambayı kısma olanağı sağlaması ile daha fazla enerji tasarrufu mümkündür. Daha verimli aydınlatma sistemleri daha az ısı üretirler. Elektronik balastların IEC 928 ve 929 uluslararası standartlar ile uyumlu ve yüksek güç faktörüne sahip olduğundan emin olunmalıdır.
   Elektronik ve manyetik balastlar daha yüksek hat kayıplarına yol açan şekil bozulması veya faz atlaması nedeniyle düşük güç faktörüne sahip olabilir. Faz güç-faktörünü düzeltmek için balastlara kapasitörler monte edilebilir veya üretim sırasında balastla birleşik olarak üretilebilir.

 Doğru Aydınlatmanın Seçilmesi
   Doğru ampulün seçimi, onun ne amaçla ve nerede kullanılacağına bağlıdır. Ampul seçiminde aydınlatma seviyesi, açık kalma süresi ve değiştirilme kolaylığı gibi faktörlerin yanısıra aşağıdaki hususlar da gözönüne alınmalıdır. Doğru aydınlatmaya yaklaştıkça daha fazla para ve doğal kaynaklardan tasarruf edilecektir.
   Saatlik maliyet verimliliği Lamba sayısı arttıkça, daha uzun ömürlü ve verimli olanlarına yatırım yapmak en doğru karardır. Yatırım daha kısa sürede geri ödeme sağlar.
   Başlama Karakteristikleri Çeşitli tipteki ampullerin ilk çalışma karakteristikleri farklıdır. Örneğin, ilk çalışma esnasında manyetik balastlı fluoresan lambalar gecikmeli aydınlatırken, elektronik balastlı fluoresan lambalar anında aydınlatırlar. Manyetik ve elektronik balastlı fluoresanların her ikisi de 1-2 dakika sonra tam aydınlığa ulaşırlar. 

   Renk Standart akkor lambalar sıcak sarı-beyaz bir renk vermektedir. Halojen lambalar daha beyazdır. Fluoresan lambalar sıcak sarıdan soğuk beyaza kadar farklı renklerde aydınlatırlar.

   Ağırlık Özellikle hafif, kırılgan armatür ve içindeki tesbit parçaları için lamba ağırlığı, karar vermede önemli bir faktör olabilir. Manyetik balastlı kompakt fluoresan lambaların ağırlığı, elektronik balastlı kompakt fluoresanlardan daha fazladır.

   Yerleştirme İç mekan kullanımı için tasarlanan lambalar dış aydınlatmada kullanılmamalıdır. Örneğin soğuk su ile temas etmesi durumunda ince camlı lamba kırılabileceği için dış aydınlatmada akkor lambalar tavsiye edilmez.

   Yönlendirme Lamba seçiminde ihtiyaç olan yere ne kadar faydalı aydınlatmanın yönlendirileceği gözönüne alınmalıdır. Özel (lokal) uygulamalarda düşük voltajlı halojen lambalar kısmen spot ışık istenilen spesifik yerleri aydınlatmak için uygundur.

   Ayarlama Ayar anahtarı mod ayarlama (kısma) yoluyla standart akkor lambalarda enerji tasarrufu olanağı verir. Fakat bütün lamba tipleri, ayar anahtarı kullanımına uygun değildir.
Belirli bir saatte otomatik olarak lambaları kapatan bir saatin monte edilmesi veya çevrede birisi olduğu zaman lambaları açacak optik veya ultrasonik sensörlerin kullanılması ile bu anahtarları alternatif şekillerde kullanmak mümkündür.

   Fiyat En ucuz ampulü seçmek, uzun dönemde para tasarrufu sağlamaz. Çünkü lambanın kullanım ömrü boyunca aydınlatma enerjisi maliyeti kendisinin alış maliyetinden on kat daha fazla olacaktır. Bu nedenle enerji verimli lambalar başlangıçta pahalıya mal olurken, düşük faturalar ile yatırım kısa sürede kendini çok çabuk geri öder. 

   Lümen/Watt oranı Lamba seçiminde etkinlik faktörü (lümen/Watt) yüksek, uzun ömürlü, zamanla oluşan ısı akısı düşümü az olan lambalar tercih edilmelidir. (Tipik akkor bir lambanın lümen/watt oranı 15:1 iken fluoresan bir lambanın oranı 60:1)
Aydınlatmada Enerji Tasarruf Noktaları
  
* Bir akkor lamba, kompakt fluoresan lamba ile değiştirildiğinde,
€ kadar aydınlatma maaliyeti azalır.

* Eğer kullanıcının bütçesi bir defada bir çok fluoresan lamba almaya elvermezse, geride kalanları değiştirmek için aylık olarak sıraya konarak tamamlanması mümkündür.

* Odadan ayrılırken lambalar kapatılmalıdır. Aile bireylerinin odadan ayrılırken lambaları kapatmalarını hatırlatacak notlar konması faydalı olacaktır.
* Gün ışığından mümkün olduğunca faydalanılmalıdır. Odalar doğal aydınlık avantajını daha iyi kullanacak şekilde düzenlenmelidir. Pencere yakınına bir masa ve sandalye yerleştirerek elektrik faturalarında gerçek bir azalma sağlanabilir. Yada aşağıda resimleri görülen sisteme benzer bir sistem yapılabilir. Özellikle büyük kamu binalarında (hastane, askeriye, okul v.b.) penceresi olmayan bir çok odalarda kullanılabilinir  ve çok fazla elektrik enerjisi tasarrufu sağlanabilir.

* Dış kapı ışıldakları halojen lambalarla değiştirilebilir. 50-90 Watt'lık bir halojen lamba, iki kat fazla Watt'lı standart bir reflektör lamba yerine takılırsa yine aynı aydınlatma elde edilir.

* Lambaların ve armatürlerin peryodik olarak bakımları yapılmalıdır. Aydınlatma sistemlerinin bakımları yapıldığında daha verimli olarak çalışırlar. İyi yapılmayan bakım sonucunda lamba üzerinde biriken tozlar faydalı ışık miktarını azaltır. Tozlanan armatür ışığın P'sini yayar, P'sini yutar. Bunları temiz tutmakla daha fazla enerji harcamadan aydınlatma miktarı arttırılabilir. Tüm lambaların ışık çıktıları zamanla azalır. Işık çıktıları azalan yani verimleri düşen lambaların değiştirilmesi gerekir.

* Lamba seçimleri en yüksek lümen/Watt oranına göre yapılmalıdır.

* Duvarlar ve tavanlar açık renkli boya ile boyanmalı, dekorasyon eşyaları mümkün olduğunca açık renk seçilmelidir.
* Lamba ışık çıktısı verimli olarak kullanılmalıdır. Aydınlatılması gereken yüzeylere lamba ışık çıktısının maksimum oranda ulaşıp ulaşmaması aydınlatma sisteminin verimliliğini etkileyen en önemli faktörlerden biridir.
* Daha fazla ışığa ihtiyaç duyulan bölümlerde çok sayıda düşük güçlü lamba yerine daha yüksek güçlü tek bir lamba kullanmak daha verimli bir aydınlatma sağlar.
* Dekoratif lambalar ışığı sizin istemediğiniz yönlere gönderir. Açık renk, şeffaf gölgelikli abajurlar ışığı daha iyi geçirirler.
*Koridor, tuvalet gibi bölümlerde düşük wattlı ampüller kullanınız.

*Yandığında uzun süre açık kalan oturma odası, salon yada mutfak gibi bölümlerde floresan yada tasarruflu ampul kullanınız.

*Koridor yada apartman merdiveni gibi yerlerde fotoselli lamabalar kullanırsak tasarruf etmiş oluruz.

*Salonda mümkün olduğunca çok ampullu avize tercih etmeyiniz. Varsa bazı ampulleri gevştiniz, misafir geldiğinde gerekirse hepsini çalıştırınız

*Bahçe, balkon ve teras gibi açık alanlarda güneş enerjisi ile çalışan aydılatma armatürlarini kullanabilirsiniz.