Neden Merkezi sitem ile ısınma daha iyi ?

Konutlarda kömür ya da sıvı yakıt soba ile ısıtmada, konutun tek noktadan ısıtılması ve ısıl veriminin düşüklüğü enerji israfına neden olmaktadır. Kömürlü kalorifer kazanlarında %40-45 düzeyindeki ısıl verim, kazan doğalgaza dönüştüğünde % 70-74'lere çıkmaktadır. Ekonomik ömrünü yitirmiş kazanların doğalgaza uyumlu kazanlarla yenilenmesi durumunda ise verimi %80-110'lara yükselmektedir.

Doğalgazla çalışan kazanların işletilmesinde insan faktörü minimuma indiği için kontrolleri son derece kolaydır, rasyonel ve dengeli ısıtma imkânı sağlamaktadır. Ayrıca doğalgaz cihazları çok fonksiyoneldir. Merkezi ısıtma sisteminde yakıt ekonomisini sağlamak için, tesisatınızda bir otomatik kontrol panelinin bulunması önerilmektedir. Doğal gazlı kazanlarda yer alan kontrol panelleri vasıtası ile iç ve dış ortam sıcaklığına göre ısıtma imkânı sağlanmaktadır. Doğal gazlı cihazlarda ısı geçişi oldukça hızlı olduğundan verimli ısıtma sağlayarak ekonomik kullanıma olanak sağlar. Ancak bu panel kömürlü merkezi sistemlere monte edilememektedir. Bu panel için gerekli olan sisteme konulacak ekipmanlar (üç veya dört yollu karışım vanası, şönt pompa, vb) ilgili kazan imalatçı ve/veya ithalatçı firmaların önerileri ve istekleri doğrultusunda kullanılmalıdır. Kömür veya fuel-oil ile ısıtılan binalarda yanma derecesi elle ayarlanmaya çalışılmaktadır. Ancak dış ısı değişikliklerinde kazanın alevini arttırmak veya azaltmak gerektiğinde geç ısınma sağlanmakta veya çok ısınma sağlanıp yakıt tüketimi arttırılmaktadır. 

Doğalgaza henüz geçmeyen apartmanlar genelde kömürlü ya da fuel-oilli kalorifer kazanları ile ısıtılmaktadir. Ekonomik, temiz ve kullanışlı olması açılarından bu kazanlarda doğalgaz yakılması çok daha avantajlıdır. Ortak bir kalorifer kazanı ile ısıtma yapıldığında daireler, sıcak su sayacı gibi ek ölçme cihazları kullanmak suretiyle kazanın girişine takılan sayaçta okunan gaz giderinden kendilerine düşen miktarı tam olarak pay edebilirler. Ancak, böyle bir ek masrafa girilmemesi halinde, kömür veya fueloil kullanmada olduğu gibi belli bir takım kıstaslar (metrekareye bölmek gibi) kullanılacaktır.

Doğalgazın radyatörlerde termostatlı vana kullanılması ile son derece kontrollü olarak yakılabilmesi sonucunda hem konfor hem de büyük miktarda yakıt tasarrufu sağlar.
Genellikle 8-10 veya daha fazla bağımsız bölüm içeren binalarda ilk yatırım maliyeti ve tesisatın işletme şartları açısından tavsiye edilir. 

Bilindiği üzere, Bireysel ısınma sisteminin maliyete, merkezi ısınma sistemini maliyetine göre yüksektir. Merkezi sistemin avantajlı olmasının nedeni kütlenin ısıtılıyor olmasıdır. Yani binanın her tarafı ısınıyor. Sadece altınız yada üstünüz değil. Çaprazınız da ısındığı için verimlilik artıyor. Bireyselde ise mekânı ısıtıyorsunuz. Bu durum verimliliği düşürmektedir. Sıcak su kullanımının mümkün olmadığı yönünde bir inanış vardır. Hermetik şofben aracılığıyla da sıcak su kullanılabilir. İyi bir kazan dairesi, bugün kombi fiyatlarıyla hemen hemen aynı rakamdadır. Bireysel sistem ise tüm teçhizatlarıyla ortalama 3.500-4.000 TL. ye mal oluyorsa, merkezi sistemde Daire başına bu rakam 1.000-1.250 TL. civarına gelmektedir. Bireysel ısıtma sisteminin tercih edilmesinin sebeplerinden biride insanların toplu yaşamayı bilmemeleri geliyor. Merkezi sistemde en önemli çekincesi de aidatların ödenmemesi konusundaki güvensizlikleri. İnsanımız kontrolün kendisinde olmasını tercih ediyor ve bağımlılığı istemiyor.
Basit bir örnek verirsek; ortalama 100 m² lik, 20 daireli bir binanın kazan ihtiyacı yaklaşık 250.000 kcal/h kapasitelidir. Bu kazanda günde ortalama 50 m³ doğalgaz harcanır. Ama 20 kombi takarsanız, 20.000 kcal/h kapasiteli olacaktır her biri ve toplamda 400.000 kcal/h eder. Her biri 3 m³ doğalgaz harcarsa toplamda 150 m³ eder. Bu hem kişinin hem de devletin cebinden çıkan bir maliyettir.

Piyasadaki doğal gazlı cihazlar arasında çok büyük bir fiyat farkı olmamasına karşın, kaliteler arasında büyük farklılıklar mevcut. Doğal gazlı cihaz alırken buna mutlaka dikkat edilmelidir. Ayrıca, tesisatın kalitesi çok önemli. Tesisatın iyi ya da kötü yapılması % 10-20 verim farkı oluşturabilir. Müşteri buna mutlaka dikkat etmelidir. Tesisatın kaliteli olması, verimliliği arttıracaktır. Bina yapısına göre tesisat ayarlanarak az veya çok yakıt yakacağınıza karar verirsiniz.

Tüm cihazların zamanı geldiğinde mutlaka bakımlarının yapılması gereklidir. Merkezi sistemde ise yoğuşma son derece fayda sağladığı gibi %30-40 civarındada tasarruf sağlıyor. Kazan içindeki suya yoğuşma yaptırdığınızda hem su soğumaz hem de yakıt tüketiminiz az olur ve verimi arttırmış olursunuz. Yoğuşmalı kazanlarda buharı yoğunlaştıran özel ısı eşanjörü ile yoğuşmadaki gizli ısı bacadan geri kazanıldığı için yoğuşmalı kombiler klasik kombilere göre daha verimlidir. Yoğuşmalı kazanlarda Baca gazı çıkış sıcaklığı 40-50°, geleneksel kazanlarda ise 140-160° dır. Baca gazı sıcaklığı yoğuşmalı kazanlarda düşük olduğu için; yanma esnasında ve kalorifer tesisatında oluşan ısı kayıpları daha düşüktür. 

ısı pay ölçer nedir ? ne değildir ?

son bir yıldır özellikle merkezi sistem ile ısınan binalarda artık yılan hikayesine dönmüş , şikayet edenler ,memnun olanlar , çıkarcı satıcılar ve yanlış yönlendirmeleri ile güvensiz ortam oluşmuş ısı pay ölçerler hakkında derlenen soru cevapları bir kez daha yazmak ve paylaşmak adına aşağıda bir özet sunuyorum.

S-Isı par ölçer cihazı nedir? Asıl anlamıyla  Isı Maliyet Bölüştürücü nedir?
C- Payölçer merkezi ısınma sistemleri bulunan site ve apartmanların Yönetimlerince kullanılan PAYLAŞTIRMA metodudur. Diğer bir adı ile “Isı Pay Alma Cihazı” olarak adlandırılan cihazlar yardımı ile yakıt giderleri kullanım oranına göre ayarlanarak Yöneticilere paylaştırılır. Mikroişlemci, RAM, ROM, IR, Wireless, 2 adet sıcaklık sensörü ve Pil bulunan bir cihazdır. İçinde bulunan 2 adet sıcaklık algılayıcısından arkada bulunanı radyatör yüzeyini, diğeri ise ön taraftan oda sıcaklığını algılar. Firmadan firmaya değişmekle beraber,3-5-10 sn. gibi zaman aralıkları ile her iki sensörden algılanan ısı hafızaya kaydedilir. Neticede x-ekseni zaman, y-ekseni ısı farkı (ön-arka sensör farkı) olan bir grafik çıkar. Bu grafik fonksiyonunun belirlenen zaman aralığında integral alma işlemi microişlemcinin görevidir. Alınan integral k1,k2,...kn gibi parametreler ile çarpılarak bir değer elde edilir ve bunun hiçbir birimi yoktur. Oysa ısı sayaçları, elektrik sayaçlar vb. nin birimleri mevcuttur.

S- k1, k2,..kn ne demektir?
C-Bu değerler siz göremezsiniz,bilirkişi de göremez,doğru çalışıp çalışmadığını kontrol edemezsiniz. Bu değerlerden k1 radyatörlerin ısıl kapasitelerine göre belirlenen parametre (Bunun hangi değerde olması gerektiği bizim kanunlarımızla tanımlı değildir. Tamamen satıcı firma inisiyatifinde ve keyfi girilmektedir.) k2, oda hacmi (genelde dikkate dahi alınmaz, alınıp alınmayacağı tanımsızdır) k3, çatı-orta kat düzeltme katsayısı (tanımsız ve keyfi girilmektedir), k4, kuzey-güney cephe düzeltme katsayısı (tanımsızdır ve keyfi girilmektedir.)

S-Cihaz herhangi bir birimi yoksa enerjiyi nasıl ölçüyor?
C- Ölçmüyor. Cihazın çıkışı ALMANYA ve ismi HEIZKOSTENVERTEILER. Isı Maliyet Bölüştürücü…

S-Neden Pay Ölçer deniyor ?
C-Bu sistem uygulanacağı apartmanlarda tüm radyatörlere takılırsa birinin diğerinden az ya da çok ısı verdiğini algılıyor. Yani tüm radyatörlere takılmadan çalışmayacak bir sistem.
S-Paylaştırma nasıl yapılır?
C-Eski sisteme göre yakıt giderleri arsa payına göre alınıyordu.
S-Bir zorunluluk var mıdır?
C-Bu amaçla mevcut binalarda zorunluluk getirilmemiştir. Yeni yapılan merkezi sistemli binalarda kalorifer tesisatları bu cihazlar yerine ısı sayaçları yardımı ile gerçek bir ölçüm üzerinden çalışacak şekilde tasarlanmaktadır.

Merkezi sistemli binalarda ENERJİ BEDELİ çok yüksek değil ÇOK DÜŞÜKTÜR. Doğalgaz faturaları üzerinden inceleme yapılırsa (Yöneticilerin talepleri değil) ANKARA Eryaman ve Halkalı Toplu konutlarında yılda 6,3-7,1 TL/m2 yılda doğalgaz ödemeleri çıkmaktadır. Bu da tüm kış boyunca 100 m2 lik bir dairenin 630-710 TL ye ısındığını gösterir. (Kabaca 10 Adet Bütangazı tüp parası)
S-Isı pay ölçer ne kadar verimlilik sağlar?
C-Pay ölçer masrafına. Radyatör başı ortalama 45-55 Euro. 6 radyatör için 270-330 Euro üzerine okuma parası. Yani tüm kış boyunca ödenen doğalgaz parası kadar bir ödeme gerek. % 10 tasarruf (ki bu tasarruf termostatik vana sayesinde) gerçekleştiğinde 10 yılda amorti eder. On yıl sonra cihazların pili biteceğinden, yenilerini satın almak gerek. (Pil bittiğinde cihaz çöpe. Gerçi bazıları bizim cihazımızda pil değiştirilebilir demekte ise de kalibrasyon problemleri oluşacağından yenisi gerek)
S-Binaya Yalıtım yaptırma kararı almak için kaç oy gerekli?
C-Bugüne kadar binaya yalıtım yaptırmak için oybirliği gerekirken artık oyçokluğu ile karar alınabiliyor. Yani 10 daireli bir binada 6 kişinin “evet” demesi durumunda geriye kalan 4 kişi bu karara uymak zorunda. “Ben olumsuz oy verdim, gidere karışmam” ya da “benim bölümüme yalıtım yapmayın” deme şansı da kalmıyor.

S-Bina Yalıtımı içim gidere katılmayanlara nasıl yaptırım uygulanacak?
C-Üzerine düşen gidere katılmayanlar ise KMK’nın 20. maddesi gereğince yüzde 5 gecikme faizi talepli icra takibi ile karşı karşıya kalacak.
S-Yalıtım yapmak zorunlu mudur?
C-100 metrekareden küçük bireysel yapılar dışında kalan yapıların tamamı için de yalıtımın zorunlu hale geldi.
S-Enerji Kimlik Belgesi alma koşulu nedir?
C-Mantolama, bin metrekarenin üzerindeki binalarda Enerji Kimlik Belgesi  alınmasının zorunlu kılınmıştır.

S-Isı pay ölçer cihazı taktırmadaki amaç nedir?
C-Yeni merkezi sistem yapılan binalar tek merkezden dairelere giriş yapılarak hazırlandığından, ISI SAYACI uygulaması ile aynen elektrik, su, doğalgaz saatleri gibi sağlıklı bir yapıya kavuşmaktadır.
S-Isı pay ölçer ya da "PAY ALMA " cihazlarında yöneticiler lehine ilgili şirket müdahalede bulunabilir mi?
C-Firmalar elemanların  yöneticilere bu anlamda teklifler yaptığı, ihaleden vazgeçilmesi durumunda faydalar sağlanacağı, böyle tekliflerin yapıldığı forum sitelerindeki açıklamalarda görülüyor. Okuma paylarından muafiyet,cihazların az yazması,satış bedelinde belirli bir yüzdelik düşüşü gibi…
S-Isı pay ölçer cihazlarına dışarıdan bir müdahale olabilir mi?
C-Bu cihazların içine kimsenin bilemediği ve okuyamadığı bazı değerler girildiği, mahkemeye gidip Bilirkişi bile çağırılsa şifreli olduğu için bakmasının mümkün olmadığı söyleniyor.
S-Peki ısı pay ölçer takılmaz ise ne olur? Bir cezası var mı?
C- Cezayı genelde firmaların cihazlarını satmak için uydurdukları bir ikna yöntemidir. Sisteme göre Yönetim'e ceza yazılması mümkün değil.

S-Eski binaların kanun kapsamında olmadığı doğru mudur?
C-Evet,kanun eski binaları kapsam dışında bıraktığı doğrudur.
S-Bulunduğumuz daireye doğalgaz almak için sadece bizim başvurmamız yeterli mi yoksa apartman olarak mı başvurmak zorundayız?
C- Apartman kat malikleri kurulundan karar alındıktan sonra, bu karar ile birlikte yönetici (İstanbul ise) igdaş'a başvuracak. İgdaş web sitesinde bilgiler var.
S-Sadece bizim başvurmamız yeterli ise bu bize yaklaşık ne kadara mal olur?
C-Maliyet afakidir. Bina içinde boru uzunluğu, geçeceği yerler vs. Bu işi yapan firmalardan bir ya da birkaçı aranıp fiyat istenmelidir.
S-Apartmanca başvuracak olsak maliyet ne olur?
C-Sorunuzun cevabı İGDAŞ ve fiyat verecek şirkettedir.
S- Isı payölçer sistemlerinin termostatik vana ile birlikte kullanılması zorunlu mu?
C- Odaların otomatik olarak istenilen sıcaklıkta kalmasını sağlamak için termostatik vana kullanımı zorunludur. Termostatik vana, ortam istenilen sıcaklığa ulaştığında otomatik olarak devreye girer ve radyatördeki sıcak su akışını keser. Böylece aşırı ısınma ile enerji israfı önlenmiş ve Isıtma giderlerinde tasarruf yapılmış olur. Binanın konumu ve diğer özelliklerine bağlı olarak %40 lara varan oranlarda tasarruf sağlamak mümkündür. Örneğin: Sıcaklayınca camı açan bir daire sakini artık termostatik vanadan değeri düşürerek odanın istediği sıcaklıkta olmasını sağlar.
S-Kuzey cepheli daireler ile çatı katlarının durumu nedir?
C-Mevcut binalar projelendirilirken (vakti zamanında) Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre ısı giderleri arsa payına göre alınacağından, çatı katlara zeminden fazla dilim, kuzey cephelere güney cephelerden fazla dilim öngörülmüş olup, bu cihazlar kullanılır ve daireler eşit olarak ısıtılmak istenir ise her zaman kuzey ve çatı-zemin daireler daha fazla yakıt parası ödemek zorunda kalırlar.

S- Bir daireye kaç tane takılır?
C- Eski yeni tip fark etmeksizin daire içinde bulunan her peteğe bir adet pay ölçer takılır.
S-Nasıl Çalışır?
C- Pay ölçer cihazı, peteğin ve odanın sıcaklığını ayrı ayrı ölçer. Aradaki ısı farkına göre tüketim hesaplar.
S- Ölçümler nasıl toplanır?
C- Her pay ölçer içinde bulunan bir radyo vericisi sayesinde, topladığı verileri gönderir.
S- Okuma yapmak için eve mi giriyorsunuz?
C-Hayır. Okuma yapmak için daire içerisine girilmiyor. Radyatörünüzdeki payölçerler veya ısı sayaçları, servis elemanımızın elindeki el bilgisayarına sinyallerini göndermeye ve kullanılan ısı miktarını bildirmeye başlıyorlar. Kısa bir sürede veri toplama işlemi tamamlanıyor ve alınan veriler işlenmek üzere merkeze bildiriliyor.
S- Isı payölçerin pil ömrü kaç sene?
C-Isı payölçer cihazların pil ömrü 10-12 yıl arasındadır.

S-İlgili yasanın uygulanması ne şekildedir?
C- GEÇİCİ MADDE6 – (1) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce mevcut olan binalar ile inşaatı devam edip henüz yapı kullanım izni alınmamış olan binalar için, bu Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren beş yıl süreyle uygulanmaz. (Mevcut binalar için)

S-Faydalananlar faydalanma oranına göre ödeme yapabilir mi ?
C-Hayır, Yapamaz ! Çünkü apartman ya da sitede mevcut tüm dairelerdeki radyatörlere takılmadan sistem çalıştırılamaz. Faydalanmak istemiyorum diyen olursa da, mecbursun demeye hiç kimsenin hakkı hukuku yoktur. Pay Ölçer bir şeyi ölçmez, sadece bölüştürme yapar. Gerçek adı Isı Maliyet Bölüştürücüsü'dür.
S-Peki 2012'den sonra 5 yıl sonra uygulanır mı ?
C-Şu an ki duruma göre yeni yasa çıkmaz ya da yasa değiştirilmez ise uygulanamaz.
Ayrıca Merkezi sistem konutlarda hangi odanın kaç derce ısıtılması gerektiği ve kaloriferlerin hangi sıcaklıklarda yakılması gerektiği yönetmeliklerle belirli olup keyfi değildir.

Ayrıca edinilmiş bir paylı mülkiyet söz konusudur. Apartman ya da siteden bir daire alan kişi paylı mülkiyette paydaş olur. Yani açıkçası böyle bir sistem olmaksızın satın alınmış daireler ve bu sisteme uygun olarak yapılmamış yapılar söz konusudur.

Biliyorsunuz ki Apartman ve Sitelerde oturanlar için Kat Mülkiyeti Kanunu, Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu başta olmak üzere kanunlar mevcuttur. Hukuken böyle bir zorunluluk olmuş olsa, açılan davalarda bu sistemin kullanılamayacağına dair karar nasıl çıkar ki ? Bir tek kişinin itirazı yeterli !

Medeni Kanun ilgili bölümü :

Madde 692.- Paylı malın özgülendiği amacın değiştirilmesi, korumanın veya olağan şekilde kullanmanın gerekli kıldığı ölçüyü aşan yapı işlerine girişilmesi veya paylı malın tamamı üzerinde tasarruf işlemlerinin yapılması, oybirliğiyle aksi kararlaştırılmış olmadıkça, bütün paydaşların kabulüne bağlıdır.

Netice : Mevcut binalarda öncelikler Yönetim Planı değiştirilir ve apartmanda kat maliklerinin tamamı evet derse sorun yok. Lakin bir tek kişi hayır derse bu sistemin uygulanması mümkün değildir.

...Burada paylı malın tamamı üzerinden tasarruf işlemi yapılmaktadır.

S- Yakıt giderleri kat maliklerinden nasıl tahsil edilir?
C-Yönetim Planı ve Kat Mülkiyet Kanunu'na göre alınması gerekir.
S-Isı Pay Ölçer cihazı ekonomik midir?
C-Bu sistem evde uzun süreler olmayankişiler için ekonomi sağlayabilir.Mesela evde bir hafta yoksun, bütün petekleri kısar ekonomi yaparsın. Ancak sabah işte akşam evde isen petekleri kısmak gibi bir lüksün yok, hele de gündüz evde kalan biri varsa, asla petekleri kısamazsın. Tabii ki üzerine mont alıp, kalın pantolon giyip, ya da her birey üzerine battaniye alırsa o zaman kısık ayarda kullanılabilir ama, normal ev kıyafetleri ile oturmayı düşünüyorsanız, vanaları kısmamanız gerekiyor.

Isı Gider Paylaşım Sistemleri-Soru ve Cevaplar

1. Isı Ölçüm Cihazları Genel Bakış

Merkezi ya da bölgesel ısıtma sistemlerinde ısı kullanım miktarını belirleyerek paylaşımı sağlayan cihazlardır. Türkiye’de bu tip ısıtma sistemini kullanan konutlardaki en büyük problem, paylaşımın adaletli olarak yapılmamasından kaynaklıdır. Birçok yerde geçerli olan uygulama, dairenin kullanım alanına göre paylaşımın sağlanmasıdır ki bu paylaşım sistemi tasarruf yapanı ödüllendirmediği gibi aşırı sıcak olması durumunda pencere açmaya kadar insanları itebilir.

Isı pay ölçüm cihazları; kazan veya herhangi bir ısı kaynağı tarafından ısıtılan akışkanın radyatöre ulaşma şekline göre iki tip olarak tasarlanmıştır:

-         Tek kolon sistemi ile daire gidişine kadar gelen sıcak akışkan, daire içine yine tek bir boru ile girer ve dönüşte de aynı şekilde tek bir boru ile daire dışına çıkar, bu durumda ısı sayacı (kalorimetre) dediğimiz cihazlar kullanılacaktır.

-         Sıcak suyun radyatörlere ulaşması, bir radyatör veya bir radyatör çiftinden üst katlara kolon hattının yapılması sureti ile de sağlanabilir. Bu durumda radyatör sayısı ve gruplandırmaya göre birden fazla kolon hattı daire içinden geçmektedir. Bu sistemlerde birden fazla kolon olması nedeni ile ısı sayaçlarını kullanmamız mümkün olmamakta, bu sebeple her radyatör üzerine takılan, oda sıcaklığı ve radyatör sıcaklığı arasındaki farkı kullanarak tüketimi belirleyen ve paylaşımı gerçekleştiren ısı pay ölçer cihazlarının kullanılması gerekmektedir.

“Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik”e göre, ısı gider paylaşım sistemlerinin yanında termostatik vana kullanılması da zorunludur. Termostatik vana mahal sıcaklıklarını kontrol ederek tasarruf imkânı sağlar.

2. Isı pay ölçer

 Isı pay ölçerler, radyatör sıcaklığı ile ortam sıcaklığının arasındaki farkı ölçerek o mahalin tüketim oranını belirten cihazlardır.

2.1 Isı pay ölçer teknik özellikleri 

Isı pay ölçer cihazında biri arkada, diğeri cihazın önünde olmak üzere, iki adet sensör bulunmaktadır. Arka sensör radyatör sıcaklığını, ön sensör ise ortam sıcaklığını ölçmektedir. Ayrıca cihaz üzerinden tüketimlerin okunması amacı ile radyo frekans sistemi kullanılmaktadır ki bu sayede tüketim değerlerinin okunması için dairelere girmeye gerek kalmamıştır.

3. Kalorimetre

 Kalorimetreler, daire girişlerinde radyatörlere giren sıcak su debilerini ve giriş-çıkış hatları arasındaki sıcaklık farkını tespit ederek dairenin yapmış olduğu tüketimi hesaplar.

3.1 Kalorimetre çalışma prensibi

 Isı sayacı dönüş hattına bağlanır ve bir sıcaklık sensörü gidiş hattına monte edilir. Böylece sensörleri sayesinde gidiş ve dönüş hattı sıcaklıklarının farkını, akış ölçüm parçası ile de suyun debisini ölçüp tüketilen ısı miktarını belirler.

Q=m x c x ∆t 

Q: Enerji (kWh)

m: Kalorimetreden geçen su debisi

∆t: Sıcaklık farkı

c:  Kalorimetreden geçen sıvının yoğunluğu

4. Isı gider paylaşımı

Bu tüketimlere göre; binaya gelen toplam gaz faturası, ilgili yönetmelikte belirlenen oranlara göre paylaştırılarak her daire için ısı gider bildirimleri oluşturulur. Toplam faturanın % 30’u bağımsız bölümlerin kullanım alanlarına, % 70’i ısı tüketimlerine göre pay edilir. Böylece daire sakini kullanmış olduğu ısının bedelini öder.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Neden radyatörler ara sıra soğuyor?

Radyatör girişlerine takılan termostatik vanaların üzerindeki rakamların her biri, oda sıcaklığını belirli derecelerde tutmayı sağlar. Vananın içinde oda sıcaklığını hisseden bir sıvı vardır. Oda sıcaklığı, ayarlanan konuma karşılık gelen sıcaklığın üstüne çıkınca, vanalar radyatöre sıcak su girişini keser ve radyatör soğumaya başlar. Oda sıcaklığı düştüğünde vana tekrar bunu hisseder ve radyatöre sıcak suyu almaya başlar. Yani radyatörün ara ara soğuması aslında olması gereken bir durumdur.

2. Radyatör neden ısınmıyor? 

Daha çok sisteme ilk geçildiğinde karşılaşılan bu durum, tesisatla ilgili bir problem olduğuna işaret eder. Yani sistem kurulurken kazan suyu tamamen boşaltıldığından, su tekrar basıldığında bu durum tesisatın hava yapmasına neden olur. Bunun yanında radyatörde hava olduğu durumlarda da radyatör ısınmaz. Çözüm olarak yapılması gereken purjörle radyatörün havasını almaktır.

3. Neden vanalar “2 Konumu”ndan aşağı düşürülemiyor?

Yönetmeliğe göre, mahal sıcaklıkları 15 °C’nin altına düşürülemez. Bunu sağlamak için termostatik vanalar oda sıcaklığını minimum 15 °C’de tutacak şekilde 2 konumuna sabitlenir. Bunun amacı, dairelerin aşırı soğumaması ve sıcaklığı daha yüksek olan dairelerden buraya ısı geçişinin olmasını, buna bağlı adaletsizliğin ortaya çıkmasını engellemektir. Ayrıca Yönetmeliğe göre toplam gelen faturanın % 30’u dairelerin metrekarelerine göre, % 70’i tüketimlere göre paylaşımı yapılmalıdır. Bu nedenle evde kimse olmasa bile % 30’luk kısımdan kullanım alanına göre bir bedel ödenmelidir. Bunun amacı, sistem kayıpları ve ortak alanlar sebebiyle ödenmesi gereken bir bedelin olmasıdır.

4. Fatura, sisteme geçmeden önce ödenen miktarla aynı.

 Bu, nadir de olsa yaşanabilecek sorunlardan biri. Öncelikle bilinmesi gereken, tasarrufu sağlayan cihazın termostatik vanalar olduğu, pay ölçer ya da kalorimetre cihazlarının sadece birer ölçüm cihazı olduğudur. Yani termostatik vanalarda bir ayarlama yapılmadığında tasarruf sağlanamaz. Önerilen, evden çıkarken ya da odaların bazıları kullanım dışıyken radyatör vanalarının minimum konuma getirilmesidir.

5. Niçin banyolara termostatik vana takılmıyor? 

Sistemin rahat çalışabilmesi, yani bütün termostatik vanalar kısıldığında bile sirkülasyonun devam edebilmesi için by-pass hattı olarak banyo vanaları bırakılır. Bir diğer sebep ise termostatik vana içindeki mekanizmanın nemden etkilenmesi ve işlevini yerine getirememesi riskidir.

6. Vanalardan ses gelmesi normal midir?

Özellikle ısıtma sirkülasyon pompaları sabit devirliyse bu tür problemler yaşanabilmektedir. Mevcut pompa hesapları, vanaların tamamının tam açık konumda olmasına göre yapılmıştır. Bu sisteme geçildiğinde termostatik vana kullanılması ve kullanıcıların tasarruf amaçlı vanalarını kısmasına rağmen, pompalar gereksiz yere sürekli çalışır ve tesisatta basınç artıp, vanalarda sesler oluşturabilir. Buna önlem olarak pompanın ihtiyaç halinde ve ihtiyaç olan debiye göre devreye girmesini sağlayan frekans invertör panolarının kullanılmasıdır.

Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesine Destek Veren Firmalar

İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD), binalarda enerji kullanımının yüksekliğine dikkat çekmek ve enerji kullanımını düşürmek amacı ile ‘Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi’ni hazırladı.

İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD), binalarda enerji kullanımının yüksekliğine dikkat çekmek ve enerji kullanımını düşürmek amacı ile ‘Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi’ni hazırladı. Bildirge; kamu, özel sektör, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları başta olmak üzere, Türkiye’deki tüm kurumları ilgilendiriyor ve hepsinin imzasına açık bulunuyor. 4. Ulusal Enerji Verimliliği Forumu ve Fuarı kapsamında dün (10 Ocak Perşembe) düzenlenen ‘Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi’ imza törenine, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız da katılarak bildirgeye destek verdi.

Dünya genelinde 118 saygın uluslararası şirket bildirgeyi imzaladı

Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi 2 yıl önce imzaya açıldı. Türkiye’den WBCSD’ye üye Eczacıbaşı Holding ve Borusan Holding’in ve Türkiye’de faaliyet gösteren pek çok yabancı sermayeli kurumun da aralarında bulunduğu 118 saygın uluslararası şirket bildirgeyi imzaladı.Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi (WBCSD) Binalarda Enerji Verimliliği (BEV) Proje Yöneticisi Phillipe Fonta, WBCSD üyelerinin BEV konusundaki uygulamalarını anlattı. WBCSD’nin BEV projesini 2006′da başlattığını söyleyen Fonta, “Projenin çizdiği yol haritasını uygulayan şirketler küresel anlamda önem taşıyan kazanımlar sağladı” dedi. İmza töreninde, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız da bir konuşma yaparak binalarda enerji verimliliğinin öneminden ve ekonomiye katkısından bahsetti.

Törende bildirgeye imza atarak destek veren firmalar:

• Aygaz

• BP Türkiye

• Coca-Cola

• Deloitte Türkiye

• Eczacıbaşı Holding

• Garanti Bankası

• Procter&Gamble

• Sabancı Holding

• Shell

• Şekerbank

• TAV Grubu

• TNT Express

• Tüpraş

• Unilever

• Vodafone Türkiye

Bildirgede yer alan 5 aksiyon

Bildirgede, iş dünyasının ticari binalarda enerji verimliliğini sağlamak için ihtiyaç duyacağı standartların dünya çapında enerji verimli binalara talebi arttıracağı belirtilerek, ortak çabanın, dünya çapında enerji kullanımı ve karbon salınımında kayda değer bir iyileşme sağlanması olduğunun altı çiziliyor. Bildirgede, SKD üyelerinin yanı sıra Türkiye’de faaliyet gösteren tüm şirketlerin enerji kullanım performansını arttırmayı hedefleyen bu platformun katılımcı kurumlar için beş aksiyonu içerdiğinden söz ediliyor. Bildirgeyi imzalayan şirketler, bu beş aksiyonu yerine getirmeyi taahhüt ediyor.

Beş aksiyon şöyle sıralanıyor:

1. Şirket binalarındaki mevcut durumu tespit etmek ve hedeflenen değişime uygun olarak zamana dayalı enerji ve/veya CO2 azaltım hedefleri belirlemek.

2. Şirket binalarında enerji kullanım performansının iyileştirilmesine yönelik bir şirket politikası yayınlamak,

3. Şirket binaları için belirlenmiş bu hedefleri gerçekleştirmeye yönelik bir uygulama stratejisi ve denetim programı belirlemek ve hayata geçirmek,

4. Şirketin enerji kullanımı, CO2 salınımı ve azaltım hedefleri konusunda yapmış olduğu ilerlemeyi Sürdürülebilirlik ve diğer benzeri raporlarında yıllık olarak yayınlamak,

5. Binalarda enerji verimliği çalışmalarını daha yaygın hale getirmek için, tedarikçiler, çalışanlar ve diğer paydaşlarla pazarlama, Ar-Ge, bilgilendirme ve eğitim gibi faaliyetler yapmak.

İş Bankası’ndan enerji verimliliği sağlayan konutlara 50 milyon Euro kredi

İş Bankası, Fransız Kalkınma Ajansı’nın özel sektör temsilcisi PROPARCO ile yerel enerji verimliliği kriterlerine uyan konutlara sağlanan kredilerin finansmanında kullanılmak üzere 50 milyon Euro tutarında 10 yıl vadeli kredi anlaşması imzaladı.

Türkiye İş Bankası, enerji verimliliği kriterlerine uyan konutların kredi finansmanında kullanılmak üzere Fransız Kalkınma Ajansı’nın özel sektör temsilcisi PROPARCO ile 50 milyon Euro tutarında, 10 yıl vadeli kredi anlaşması imzaladı. Temin edilen kredi ile İş Bankası, Türkiye’de yerleşik bireysel müşterilerin yerel mevzuatta yer alan enerji verimliliği kriterlerine uyan konutlarının finansmanına destek verecek.

PROPARCO kredilerinin kullanımına aracı olarak, müşterilerini yaşam alanlarında enerji verimliliği sağlanması konusunda teşvik etmekte önemli bir rol üstlenen İş Bankası, Kentsel Dönüşüm Projesi’nde de kredi desteği sağlıyor. Kentsel Dönüşüm Projesi ile yenilenecek olan binalar da enerji verimliliği esaslarına uygun oldukları ölçüde bu krediden faydalanma imkânı bulabilecek.

Konuya ilişkin açıklamada bulunan İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Yılmaz Ertürk: “Konut sektörünün hızla gelişmesi ve çevre üzerinde etkilerinin hızla artması nedeniyle kurumlar dışında bireylerin de bilinçlendirilerek, enerji verimliliği sağlayan konutların finanse edilmesinin gerek ekonomi gerekse çevre açısından olumlu katkıları olacaktır” dedi.

PROPARCO Genel Müdür Yardımcısı ve Baş Yatırım Yöneticisi Marie- Hélène Loison ise “İş Bankası gibi dinamik bir bankayı destekliyor olmaktan memnuniyet duyuyoruz. Bu kredi, Türkiye genelinde önemli projelerden biri olan Kentsel Dönüşüm Projesi’ne katkı sağlayarak daha yüksek enerji verimliliği sağlayacak konutların inşasına destek olacaktır.” dedi.

Söz konusu kredi ile 9 Aralık 2010 tarihinde imzalanan kredi sözleşmesi kapsamında İş Bankası’na sağlanan 50 milyon Euro tutarındaki kredi, amacı yenilenebilir enerjinin geliştirilmesi ve Türkiye’de sera gazı emisyonunun azaltılmasına destek olmak olan AFD Grubu’nun büyük ölçekli programının bir parçasını oluşturmaktadır.

Enerji Tasarrufu Tavsiyeleri

Odalarınızı kısa ve hızlı şekilde havalandırın
Oda içinde hava cereyanı oluşmasını sağlayın: Pencereyi tam, fakat kısa süre açın. Böylece mobilya ve duvarlardaki ısı kaybolmaz ve odaya giren yeni temiz havayı ısıtabilir. Odalarınızı havalandırırken termostatik vanalarınızı kapatmayı unutmayın!

Oda sıcaklığınızı ihtiyacınıza göre ayarlayın
Oda sıcaklığını geceleri, evde olmadığınızda veya kullanılmayan odalarda düşürün. Bunu yaparken odanızın tamamen soğumamasına da dikkat edin, unutmayın ki; soğuk odaları ısıtmak çok daha pahalıdır!

Radyatörler serbestliği her şeyden çok severler
Peteğin üzerini kapatarak ısı çıkışını engellemeyiniz. Kalın perdeler ve mobilyalar ısıyı izole eder. Ayrıca radyatörünüzü çamaşır kurutucusu olarak da kullanmayınız. Petekten hava kabarcığı sesleri gelirse peteğin havasını alınız.

Pencerelerinizi olabildiğince sıkı kapatın
Pencere kenarlarını ve yarıklarını izole ediniz. İzolasyon sonrasında pencere kenarına yanan bir mum tuttuğunuzda mum ışığı titrememelidir. Geceleri panjurları aşağıya indiriniz ve perdeleri kapatınız.

Odalarınızın kapılarını kapalı tutun
Isıtılmış odalardan ısıtılmayan odalara sıcak ve nemli havanın gitmesini önleyiniz. Kapıları kapalı tutunuz.

Rutubet oranı önemlidir
Rutubetli hava daha sıcak olarak hissedilir ve zararlı toz zerreciklerinin havaya saçılmasını azaltır. Bitkiler ve hava nemlendiriciler oda içindeki rahatlık hissi ve konforunu yükseltir. Şunu da unutmayın: Banyo ve mutfakta oluşan buharı hızlı bir şekilde evin dışına atmanız gerekir.

Dikkatli kullanım tasarruf demektir
Sıcak su başta olmak üzere daha az su tüketiminin kesenize faydası vardır. Pahalı bir su tüketimi şöyle azaltılabilir: Sudan tasarruf sağlayan armatürler, rezervuarlar ve “beyaz eşyaların” (buzdolabı, çamaşır makinesi vs.) kullanılması, musluk ve çeşmelerin iyice kapatılması, küvette yıkanmak yerine duş alınması.

Termostatik vananızı ihtiyacınıza göre ayarlayın
Doğru sıcaklığa ayarlanmış termostatik vanalar otomatik olarak istenilen sıcaklığı verirler. Termostatik vananın ayarını ihtiyaca göre, örneğin geceleri, odayı kullanmadığınızda, havalandırırken veya oda sıcaklığını fazla sıcak hissettiğinizde düşürünüz.

Binaların yalıtımı ile %25 den %50’ye varan yakıt tasarrufu sağlanması mümkündür.
Binanın yalıtım yapılan sol tarafında ısı kayıplarının çok az olduğu, yalıtımsız sağ tarafında ise radyatör arkasından ve pencerelerden ısı kayıplarının fazla olduğu görülmektedir.

Bildiğimiz gibi ısınan hava yükselir ve çatıdan dışarıya kaçmaya çalışır. Bu nedenle öncelikle çatının yalıtılması gerekir. Evimizi yalıtmak demek evi battaniye ile sımsıkı örtmeye benzer. Dışarıdan soğuk içeriye giremez ve içeriden de ısı dışarıya kaçmaz. Evleri yalıtmak için cam yünü, plastik köpük gibi malzemeler kullanılır.

Pencereler ve kapılar, evimizdeki ısının dörtte birinin kaybına neden olmaktadır. çift cam veya ısıcam olan pencerelerde ısı kaybı yarı yarıya azalmaktadır.
örnek HesapPencere ve kapılarınızda hava sızdıran yerleri belirleyin. Yanan bir mumu pencere kenarlarında ve diğer sızıntı olabilecek yerlerde dolaştırın. Mum alevi sağa sola hareket ediyorsa sızıntı var demektir.

Pencere ve kapılarınızda hava sızdıran yerleri belirleyin. Yanan bir mumu pencere kenarlarında ve diğer sızıntı olabilecek yerlerde dolaştırın. Mum alevi sağa sola hareket ediyorsa sızıntı var demektir. Pencerenizin ve kapılarınızın kenarlarından olan hava sızıntılarını önlemek için pencere bandı ve süngerler kullanınız.

Kış aylarında pencerelerinizin perdelerini kapalı tutunuz.Gündüzleri, güneş ışığını doğrudan alan pencerelerinizi açık tutunuz.Radyatörlerin ısı akışına engel olacak şekilde uzun perdeler kullanılmamalıdır.

Radyatörlerden taşınım ve ışınım yoluyla çıkan ısı radyatörün arkasındaki duvarı ısıtır. Dışarıya olan ısı kaybını önlemek için alüminyum folyo kaplı ısı yalıtım levhaları yerleştiriniz.

Apartman giriş kapılarının çift veya otomatik kapanacak şekilde olması merdiven boşluklarının dolayısıyla evlerimizin daha sıcak olmasını sağlayacaktır.Kış aylarında giriş-çıkışlarda bu kapıları açık bırakmayınız.

Eskiden ısıtma sistemi tasarımları, 90°C kazan çıkış ve 70°C kazan dönüş sıcaklıkları üzerinden yapılırken, günümüzde bina kabuğunun iyi yalıtılması halinde sıcaklıklar, 70/55°C ve daha altında olacak şekilde yapılabilmektedir. Bu şekilde kazan boyutları küçülmekte, maliyetleri azalmakta, verimleri de artmaktadır.

Kalorifer tesisatının bodrumlardaki dağıtım ve toplama borularının ve vanalarının yalıtımı ile enerji tüketimi azaltılabilir.

Binalarda özellikle kuzey ve güneye bakan taraflarda güneş ışınları sebebiyle büyük sıcaklık farkları olmaktadır. Odaların sıcaklığının artması halinde pencereleri açmak yerine radyatör musluğunu kısınız. Günde 2 saat açık duran pencereler sebebiyle 50-75 kW/m2 yıl ısı kaybı olduğu söylenebilir. Sıcaklık ayarlı termostatik vanalar kullanılarak oldukça büyük ısı tasarrufu sağlanabilir.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ

Gezegenimizin karşı karşıya olduğu en büyük tehditlerden biri küresel iklim değişikliğidir. Isınan gezegenimizde hava koşullarını, su arzını, bitkilerin mevsimsel büyümesini değiştiriyor, insanların ve yaban hayatın sürdürülebilir bir yaşam sürmesini engelliyor. İklim değişikliği etkilerini göstermeye başladı, acilen harekete geçmemiz gerekiyor! Herkes çözümün bir parçası olabilir, önemli olan daha fazla geç kalmadan adım atmak.

İklim değişikliği nedir?

Dünyanın atmosferi bir sera gibi çalışır. Güneşin yaydığı kısa dalga ışınlar atmosferden geçerek yeryüzüne ulaşır. Yeryüzü güneşten aldığı bu ışınların bir kısmını, uzun dalga kızılötesi ışınlar olarak tekrar atmosfere geri yansıtır. Atmosfer neredeyse bütünüyle nitrojen ve oksijenden oluşur ve bu gazlar sıcak dalgasını tutmaz. Ancak atmosferdeki karbondioksit, metan, ozon, azotoksit gibi gazlar bu kızılötesi ışınların bir kısmını yakalar ve tutulan ışınlar atmosferin alt tabakalarını ısıtır. Bu gazlar modern endüstride ve tarımda kullanılan, fosil yakıtların yanmasıyla açığa çıkan gazlardır.

Bu şekilde ısınan havanın bir kısmı alçalarak yeryüzünü etkiler. Buna sera gazı etkisi denir. Eğer sera gazları olmasaydı, yeryüzünün sıcaklığı yaklaşık 33 °C daha soğuk olur ve tüm dünya buzullarla kaplanırdı. Sera etkisi sonucu dünya yüzeyinin sıcaklığının artmasına küresel ısınma denmektedir. İklim sisteminde farklı coğrafyalarda yaşanan ısınma, soğuma, ortalamaların sapması gibi değişimlerin bütününe küresel iklim değişikliği denir. Küresel iklim değişikliği, yerkürenin uzun jeoloji tarihi boyunca yaşanan iklimin doğal değişkenliğine ek olarak insan etkinliklerinin neden olduğu bir değişikliktir. Petrol, kömür ve doğalgaz gibi fosil yakıtların yakılması, arazi kullanımı değişiklikleri, ormansızlaştırma ve sanayi süreçleri gibi insan etkinlikleriyle atmosfere salınan sera gazı birikimlerinin artması ve bu hızlı artışın doğal sera etkisini kuvvetlendirmesi sonucunda ortalama sıcaklıklarda artışlar öngörülüyor.

Küresel iklim değişikliğinin etkileri

Dünya iklim sisteminde değişikliklere neden olan küresel ısınmanın etkileri en yüksek zirvelerden okyanus derinliklerine, ekvatordan kutuplara kadar dünyanın her yerinde hissediliyor. Kutuplardaki buzullar erirken, deniz suyu seviyesi yükseliyor ve kıyı kesimlerinde toprak kayıpları yaşanıyor.

Yapılan bilimsel çalışmalar, küresel ısınmaya bağlı olarak dünyanın bazı bölgelerinde şiddetli kasırgalar ve taşkınlar, bazı bölgelerde de uzun süreli, şiddetli kuraklıklar ve çölleşme etkisinin yaşanacağını gösteriyor.

Sıcaklık artışlarına paralel olarak orman yangınlarının süresinde ve sıklığında artış, kuraklığa bağlı düzenli sulama gerektiren tarım ürünlerinin üretiminde sorunlar olacağı ve bunun sonucunda da birçok bölgede gıda güvenliğinin tehdit altında olacağı öngörülüyor. Orta ve uzun vadede, yaşam alanlarının bozulması ve yaşamın devamlılığı için gerekli olan su kaynaklarının yetersizliğinin insanları göç etmeye zorlayacağı belirtiliyor.