14 Kasım 2012 tarihli Çalıştay Notları (Sabah oturumu)-ISI PAY ÖLÇER

Sn. MURAT BAYRAM SUNUMU

EKB zorunluluk yılının 2017 olması ve bu yüzden bina sahiplerinin çalışmaları başlatmak istememesi (daha zaman var diye) – Çözüm: Revize Yönetmelik ile sürenin öne alınması, alım-satımda EKB’nin DASK gibi zorunlu belge haline gelmesi

Çok kolonlu fancoil sistemlerinde ısı pay ölçer uygulamasının mümkün olmamasına ilişkin problemler var, Isı pay ölçer uygulamasının kanuni bir zorunluluk olmasına karşın cezai bir yaptırımın henüz söz konusu olmadığı bilgisi verildi.

Radyo frekansı ile çalışan sistemlerin zararının olduğuna ilişkin şikayetlerin olduğundan bahsedildi. RF olanların ayda bir kez sinyal verdiği, GPRS üzerinden yayın yapanların da cep telefonu gibi çalıştığı ifade edildi.

Isı pay ölçer uygulamasına giren bazı askeri binalarda 28-34% tasarruf sağlandığından bahsedilerek ısı pay ölçer uygulamasının tasarruf potansiyelinden bahsedildi.

Şu ana kadar 46000 binanın enerji kimlik belgesini aldığı ve bu sayede ülkesel çapta bina enerji tüketimlerine ilişkin istatistiksel verilerin toplanmaya başlandığından bahsedildi.

2017’den itibaren asgari karbon salım miktarını aşan binalara yaptırım uygulanmasının, bunun için de EKB’nin kullanılmasının öngörüldüğü söylendi.

Yıllara sari EV ve karbon salımı hedeflerinin belirlenmesi yapılacak.

Mevcut bina stokunun 2017’ye kadar EKB’sinin hazırlanmasında EVD firması sayısının yetersiz olduğunun görüldüğü, bu konuda bütün EKB uzmanlarının mevcut/yeni bina ayırımının kaldırılması vb. önlemler düşünüldüğü ifade edildi.

Farklı EKB programlarının kullanımının önünün açılacağı ancak belgenin hazırlanması için merkezi bir sistem oluşturulacağı ve bütün programların bu merkezi sisteme veri iletmesinin ve belgenin bu suretle hazırlanmasının sağlanacağından bahsedildi (Türkiye genelinde 8500 EKB Uzmanı olduğu belirtildi)

Belediyelerin tamamına İçişleri bakanlığı tarafından EKB zorunluluğuna ilişkin yazıların gönderildiğini ancak halen bazı belediyelerin bu kontrollere başlamadığından bahsedildi.

Yetkisini devam ettiremeyen/ettirmeyen EVD firmalarının mevcut binalardaki EKB yetkilerinin de askıya alınacağından bahsedildi.

İllerde Enerji Verimliliği Komisyonlarının oluşturulacağı ve bu birimlerin altında denetçilerin olacağı, mevzubahis denetçilerin kendi bakanlıklarınca eğitileceği ve yetkilendirileceği ayrıca bu komisyonların kararlarına itiraz vb. konuları incelemek üzere merkezde bir Enerji Verimliliği Komisyonu oluşturulacağından bahsedildi. İlerleyen zamanda gerçekleştirilecek bu denetimler sonucu yaptırımların başlayacağı ve bu konunun özellikle EVD firmaları tarafından takip edilmesi gerektiğinden bahsedildi.

Hazırlanan EKB’lere ilişkin apartman yönetimlerinden şikayetlerin gelmeye başladığından (özellikle yerine gidilmeden, benzer bina bilgileri girilerek EKB hazırlandığı) ve bu tarz şikayetlerin denetim sistemi aracılığı ile kontrol edileceğinden bahsedildi.

Mevcut BEP-TR programının masaüstünde çalışabilecek hale getirilmesi çalışmalarının olduğundan bahsedildi.

BEP TR programının metodolojisi hususunda eleştirilerin olduğu ancak bu konuda çözüm önerisi içerikli yapıcı eleştirilerin olmadığından bahsedildi.

BEP-TR Programının 84 noktada veri aldığı ve yeni program çalışmalarında özgür geometri yapısı ve 150’yi aşkın noktadan veri alan ve değerlendiren bir program üzerinde çalışıldığından yakın zamanda bu konuda ihaleye çıkılacağından bahsedildi. BEP-TR II’de, masa üstü çalışma, yenilenebilir enerji, başka programlarda hazırlanmış dataların (önceden belirlenmiş bir formatta) bu programa yüklenebileceği, daha esnek bir yapıya kavuşacağı belirtildi.

Başka EKB programlarının piyasada satışının olduğu ancak bu programların doğrulanması konusunda herhangi bir çalışmanın gerçekleştirilemeyeceği (TÜBİTAKTAN alınan bilgi)  bahsedildi.

Sürdürülebilir – Yeşil Bina kavramlarına ilişkin ulusal bir çalışmanın başlatıldığı (bakanlığın bu konuda bir mevzuat çalışması içine girmediği ve ileriye dönük böyle bir uygulamanın beklenmediği, bu konunun STK’lar eliyle yürütülmesinin benimsendiği) belirtildi. Sürdürülebilir bina kavramı içinde deprem parametresinin dikkate alınıp alınmayacağı konusunda tartışmaların yapıldığından bahsedildi.

100 kamu binası ihalesi hususunda açıklamalar yapıldı. (10’arlı binalar şeklinde bir çalışma düşünüldüğü ancak ihale mevzuatı nedeniyle bu ihalenin bu şekilde yapılamadığından bahsedildi). Japon ve Alman kuruluşların hibe teklifleri nedeniyle, söz konusu ihalenin iptali söz konusu.

Japonya ile 2 örnek binada enerji etüdü yapılması konusunda tekliflere ilişkin bakanlığın mutlaka dernek (EYODER) üzerinden mevcut EVD firmalarından destek alın önerisinde bulunduğundan bahsedildi.

Sn. MURAT BAYRAM SORU-CEVAP BÖLÜMÜ

SORU:

KENTSEL DÖNÜŞÜM projelerinde enerji yönetimi, enerji verimli tasarım konusunda enerji yöneticileri ya da EVD firmalarından destek alınmasının faydalı olacağı dile getirilerek böyle bir çalışmanın olup, olmadığı soruldu.

CEVAP:

Bu konuda EY ya da EVD firmalarından destek alınması hususunda herhangi bir zorunluluğun olmadığı, bu projelerin özel firmalar tarafından gerçekleştirileceği ve bu konuda herhangi bir dayatmanın söz konusu olmadığı bilgisi verildi. Ancak kamu binalarında sürdürülebilirlik hususunda bazı kararların alınması söz konusu olduğundan da bahsedildi.

SORU:

Bazı belediyelerin EKB talebinde bulunmadığı, bu konuda herhangi bir yaptırımın söz konusu olup olmadığı soruldu.

CEVAP:

Belediyelerin EKB talebinde bulunmaması halinde herhangi bir yaptırım durumunun söz konusu olmadığı sadece İçişleri bakanlığı vasıtası ile resmi bilgilendirmenin tekrarlanabileceği söylendi. Binaların ruhsat işleminin İçişleri bakanlığında bulunan bir program üzerinden yürütüldüğü, BEP-TR II’de ruhsat sistemi ile EKB programın haberleşmesinin sağlanmaya çalışılacağı bu suretle (şimdi iskan sırasında istenen) EKB’nin ruhsat sırasında istenmesinin planlandığı, böylece yapı ruhsatları üzerinde de enerji sınıflarının belirtileceği bu işlemin gerçekleştirilmesi halinde EKB uygulamasına ilişkin yaşanan aksaklıkların (belediyelerin talep etmemesi vb.) otomatik olarak ortadan kalkacağından bahsedildi.

SORU:

Enerji kimlik belgelerinin (mevcut ve yeni binalar için) sadece EVD şirketleri tarafından yapılabilmesinin sağlanması mümkün mü?

CEVAP:

Bunun mümkün olmadığı ve EVD firmalarının asıl amaçlarının EKB üretmek olmaması gerektiği enerji Etüdü, yönetimi ve uygulamalar olması gerektiği cevabı alındı. (EKB amaç mı, araç mı sorusuna cevap aramamız lazım)

SORU:

Bina alım satımları esnasında EKB belgesi (DASK gibi) zorunlu olarak istenen bir belge haline getirilebilir mi?

CEVAP:

Kanunda 10 yıl EKB aranmaz maddesinin olması nedeniyle bunun şu anda talep edilemeyeceği, bunun içinde kanunda revizyona gerek olduğu, bunun içinde EVD firmalarının talepte bulunması gerektiği sonucuna varıldı.

SORU:

Isı pay ölçer uygulaması yapan firmaların çalışmalarına ilişkin usulsüzlükler var ise şikayetlerin nereye ve ne şekilde yapılacağı soruldu.

CEVAP:

Şikaterlerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına yapılması gerektiği, şikayet sonrası yapılan incelemelerde tespit edilebilecek sıkıntıların firma isimleri ile birlikte bakanlık web sayfasında yayınlanacağı ve cezai yaptırımların başlatılacağı bilgisi verildi. Ancak kanunen bakanlığın sadece faturalandırma hususunda tespit edilebilecek kusurları değerlendirebileceği, ancak  sistem ve uygulamalar konusunda (ısı pay ölçerin yerleşimi vb) şu anda bakanlığın herhangi görevi ve bir yaptırımının söz konusu olmadığı ifade edildi.

SORU:

Kentsel dönüşüm projelerinde pasif evlerin kullanımı gibi EV uygulamalarını destekleyici mekanizmalar olup olmadığı soruldu.

CEVAP:

Kentsel dönüşüm projelerinde bazı kredi desteklerinin söz konusu olduğu, ancak Sürdürülebilir Binaların projelendirilmesi ve tesisi konusunda kesin yaptırımların söz konusu olmadığı bilgisi verildi.

SORU:

Isı yalıtımlarının denetlenmesi ve kontrolü ile ilgili herhangi bir çalışmanın olup olmadığı soruldu.

CEVAP:

Mevcut binalarda, TS 825 ısı yalıtım raporlarının hazırlanması ve belediye başvurusu gerektiği, ancak belediyelerin bunu tamirat değil, tadilat olarak gördüğü için talep ettiği harçlar nedeniyle bu uygulamanın gerçekleştirilemediğinden bahsedildi. Bu harçların kaldırılması konusunda görüşmelerin yapıldığı söylendi.

SORU:

Isı yalıtım sıvalarının BEP-TR’de kullanımı konusu soruldu.

CEVAP:

Bu tip standardı olmayan malzemelerin ITBAK (İnşaat Teknik ve Bilimsel Araştırma Kurulu) veya TSE’den alacakları teknik onaya (rapor) göre ısı geçiş katsayısının programa eklenebileceği konusunda bilgi verildi. (Not: Teknik onay = Standartlara tabi olmayan yenilikçi yapı malzemeleri, yapı sistemleri, yapı elemanları, yapı detayları ve montajları için düzenlenen ulusal ve uluslararası onayları ifade eder.)

KATILIMCILAR SORU ve ÖNERİLER

Belirlenen kullanım alanlarının üzerindeki binaların enerji kimlik belgelerinin daha kısa sürede temin edilmesi hususu (alım-satımda zorunlu belge haline getirilmesi, 2017’ye kadar yumuşak geçiş yapılması,)

Enerji verimliliğine yönelik tadilat/yatırımlara ilişkin belediye harçlarının kaldırılması ve KDV indirimlerinin yapılması hususu.

EKB birim fiyatlarının bakanlık nezdinde belirlenmesi ve yayınlanması. (bunun mümkün olmaması durumunda EYODER web sayfasında tavsiye edilen birim fiyatlar başlığı altında yayınlanması.)

EKB çalışmaları ile birlikte enerji etütleri ve verimlilik artırıcı projelerinde gündeme getirilmesi, EKB’lerin VAP ve uygulama için bir potansiyel olarak görülmesi gerektiği bildirildi.

EVD firmalarının sahada tanınması/tanıtılması için EYODER tarafından bazı çalışmaların organize edilmesi önerisi geldi.

Belediyelerin EKB uygulaması hususunda bilgilendirilmesi için uyarı yazılarının iletilmesi hususunda öneri geldi.

Diğer ülkelerde, uzmanlaşmış ESCO firmalarının faaliyetlerinin incelenmesi ve EVD firmalarına nasıl uyarlanması gerektiği konusunda bazı çalışmaların gerçekleştirilmesi önerisinde bulunuldu.

EVD firmaları tarafından mevcut binalar için hazırlanan EKB’lerin 2. sayfasında hesaplamada baz alınan değerlere (aydınlatma sistemi, ısıtma sistemi, yalıtım sistemi vb.) ilişkin açıklamalara yer verilmesi ve sahada termal kamera ile inceleme, ısıl geçirgenlik katsayısının tespiti gibi fiili kontrollerin yapılması ve belgelere/rapora eklenmesi konusunda öneri geldi.

Kamu İhale Yasalarının içinde yer alan ve uzun süreli anlaşmalara (EPS) engel olan maddelerin revize edilmesi hususunda talepte bulunulması.

Binalarda gerçekleştirilecek enerji etütlerinin tekrar gündeme getirilmesi ve özellikle kamu kurumlarının enerji etüt çalışmalarına ilişkin bir planlamanın yapılması.

VAP projelerine ve uygulamalara ilişkin sigorta mekanizmasının hayata geçirilmesi.

Sektörde yer alan tüm STK’ların (sektör dernekleri, odalar, TOBB, MÜSİAD), banka ve finans kuruluşları, vb. hepsinin içinde bulunduğu bir merkezi yapının hayata geçirilmesi (EVEM)

Enerji etütlerinin yapılması hususundaki zorunluluğun başbakanlık genelgesi olarak yeniden yayınlanması/duyurulması.

EVD firmaları tarafından hazırlanan etütlerin kontrol mekanizmaları. Hayata geçirilen projelerin ölçüm ve kontrol metotlarının belirlenmesi.

Bir iletişim komisyonunun oluşturulması ve faydalı verilerin duyurulması hususunda kullanılması.

ISI PAYÖLÇER SİSTEMİ BİLGİLENDİRMESİ

MERKEZİ SİSTEM ISITMADA GİDERLERİN PAYLAŞIMINDA YENİ SİSTEM

Merkezi ve Bölgesel ısıtma sistemine sahip binalarda ısı ve sıcaklıkların ölçüm, kontrol ve paylaşımına ilişkin yasal mevzuat konusunda son günlerde kamuoyunda oluşan yanlış anlamaların önüne geçebilmek amacıyla konuyla ilgili bir açıklama yapma ihtiyacı doğmuştur.

Bilindiği gibi, 02.05.2007 tarihinde Resmi Gazete`de yayımlanarak yürürlüğe giren 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu gereğince, merkezi veya bölgesel sistemle ısıtılan ve birden fazla bağımsız bölüme sahip olan binalarda sıcaklık kontrol ve ısı paylaşımının tesisi ile ısınma maliyetlerinin, kullanım miktarına bağlı olarak paylaşımını sağlayan sistemlerin kullanılması zorunlu hale getirilmiştir.

Yasa hükümleri yeni binalar için yasanın yürürlüğe girdiği 2007 yılında uygulanmaya başlamış olup, mevcut binaların yasa hükümlerini yerine getirmesi için 5 yıllık bir süre tanımlanmıştır. Mevcut binalar için tanınan 5 yıllık süre 2 Mayıs 2012 tarihinde sona ermiş olup, bu tarih itibariyle merkezi ve bölgesel sistemle ısıtılan ve birden fazla bağımsız bölümü olan binaların tamamında ısı-sıcaklık kontrol ve paylaşımını sağlayan sistemlerin kurulması ve ısınma paylaşımının kullanım miktarına bağlı olarak yapılması zorunlu hale gelmiştir.

Bugün itibariyle merkezi ya da bölgesel ısıtma sistemi kullanan ve birden fazla bağımsız bölüm sahibi konutlarda söz konusu sistemlerin kurulmamış olması durumunda bina yönetimleri herhangi bir hukuki süreçte anılan yasaya muhalefet etmiş sayılacaktır. Bu konuda tüm sorumluluk bina yönetimlerindedir.

Yasa kapsamında binalarda gerçekleştirilecek uygulamalara ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik yayımlanmıştır. Yönetmeliğe göre  binalarda ısı ölçüm ve paylaşımı, bina yönetimleri tarafından gerçekleştirilecektir. Bina yönetiminin bunu yapacak gerekli donanımı olmaması durumunda bu hizmeti Bakanlıkça yetkilendirilmiş ölçüm şirketlerinden alabileceklerdir. Ancak ölçüm ve paylaşım hizmetinin yetkilendirilmiş ölçüm şirketlerince yerine getirilmesi zorunlu değildir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yasanın uygulanmasıyla ilgi olarak yayımlanan yönetmelikte yer verilen uygulamalara ilişkin hususları kamuoyunun bilgisine sunuyoruz.

1.    Merkezi ve bölgesel ısıtma ve sıcak su sistemine sahip birden fazla bağımsız bölümü olan bütün binalarda ısınma veya sıcak su amaçlı kullanılan ısının, kullanılan miktar üzerinden hesaplanması ve paylaşılması gerekmektedir. Buna göre;

·    Her bir radyatöre termostatik vana takılacaktır.
·    Bağımsız bölüme ısıtma suyunun birden fazla kolondan gönderildiği durumda her bir radyatörün üzerine ısı pay ölçer takılacaktır.
·    Bağımsız bölüme ısıtma suyunun tek bir noktadan gönderildiği durumda bağımsız bölüm girişine ısı sayacı (kalorimetre) takılacaktır.
·    Bağımsız bölüm girişlerine ısı sayacı (kalorimetre) takılması durumunda ayrıca radyatörlere ısı pay ölçer takılmayacaktır,
·    Merkezi kullanım (sıhhi) sıcak su sistemi kullanılması durumunda, bağımsız bölüm girişine sıcak su sayacı takılacaktır.

2. Bağımsız bölümlerin kullanmış oldukları ısı enerjisi ve sıcak su miktarı aylık periyotlarla ölçülerek, kullanım miktarına bağlı olarak yönetmelikte yer alan formüle göre paylaştırılacaktır.

3. Bina içinde kalan ortak kullanım alanlarında (merdiven sahanlığı, giriş holü, ısıtma merkezleri ve benzeri ortak kullanım mahallerinde) ölçüm yapılması zorunlu değildir.

4. Merkezi ve bölgesel ısıtma sistemine sahip binalarda ısıtılan hacimlerdeki sıcaklıklar 15°C‘nin altına düşürülmeyecektir.

5. Bina sahibi, bina yöneticisi, bina yönetim kurulu, enerji yöneticisi, yetkilendirilmiş ölçüm şirketleri ve bölgesel ısı dağıtım ve satış şirketleri, ısı veya sıhhî sıcak suya ilişkin tüketimleri aylık veya belirli dönemlerde ölçüp, bağımsız bölüm kullanıcılarına ait gider paylaşım belgelerini düzenleyecektir.

6. Bağımsız bölüm kullanıcıları bu maksatla yapılacak iş ve işlemlere izin vermek mecburiyetindedir. Arıza ve bakım halleri hariç olmak üzere bağımsız bölüm kullanıcıları ölçüm ekipmanlarına müdahale edemez.

TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI
İZMİR ŞUBESİ
YÖNETİM KURULU

MEVCUT MERKEZİ ISITMA SİSTEMLİ BİNALARDA ISI PAY ÖLÇER VEYA KALORİMETRE CİHAZI KULLANMAK ARTIK ZORUNLU

Bilindiği üzere 02.05.2007`de yürürlüğe giren 5627 sayılı "Enerji Verimliliği Kanunun" 7. Maddesinin C bendi ve geçici 6. Maddesi gereği; 02.05.2012 tarihinden itibaren, 14.04.2008 tarih ve 26847 sayılı "Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve  Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına  İlişkin Yönetmelik"inyayımı öncesinde ruhsat alan,  mevcut merkezi  ısıtma sistemine sahip binalarda; "ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına bağlı olarak paylaşımını sağlayan sistemlerin kurulması" artık zorunlu. Sistemin uygulanmasını sağlamayan bina yöneticileri ve kişiler hakkında Kabahatler Kanunu`na muhalefet suçundancezai işlem uygulanabilecek.

Yasaya göre; çoklu kolon ile merkezi ısıtma sistemine sahip eski binalarda dönüşüm için verilen beş yıllık süre doldu ve 02.05.2012 tarihinden itibaren, ısı pay ölçer kullanılması zorunluluğu başladı. Bu binalarda radyatörlerin daire içerisinde birden fazla olan kolon borularından beslenmesi halinde, tümüne tek tek ısı pay ölçer takılması gerekiyor. Mevcut ısıtma sisteminin, daire içi dağıtım kolektörlü olması halinde ise; gidiş-dönüş su sıcaklığı ile okunan debi üzerinden daire bazında ölçüm yapan kalorimetrenin (ısı sayacı), ana hatla kolektör arasına, yani daire girişine takılması gerekiyor.

Isı pay ölçerlerin yanı sıra yönetmelik gereği bütün radyatörlere termostatik vana takılması zorunluluğu var. Ayrıca termostatik vanaların oluşturacağı hidrolik dengesizlikten dolayı basınca ve debiye göre kendini ayarlayabilen sirkülasyon pompalarının tesis edilmesi gerekiyor ve böylece her bir konutun bireysel ısı harcaması hesaplanabiliyor. Yasanın çıktığı 02.05.2007 tarihinden sonra yapılan merkezi ısıtmaya sahip yeni binalarda ise ruhsat alabilmek için, "ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına bağlı olarak paylaşımını sağlayan sistemler"in kurulması şartı beş yıldır aranıyor.

DAİRE SICAKLIĞI 15 DERECENİN ALTINA DÜŞÜRÜLEMEYECEK

Toplam ısıtma giderlerinin hesaplanmasında; bina bazında merkezi ısıtma yapılıyorsa, yüzde 70`i bağımsız bölümlerin ölçülen ısı tüketimlerine göre paylaştırılacak. Toplam ısıtma giderlerinin yüzde 30`u ise, ortak kullanım mahalleri, sistem kayıpları, asgari ısınma ve işletme giderlerinden kaynaklı ısı giderleri olarak, bağımsız bölümlerin kullanım alanlarına göre paylaştırılacak.

Eğer birden fazla bina da tek merkezden ısıtma (bölgesel ısıtma) yapılıyorsa; yüzde 80`i bağımsız bölümlerin ölçülen ısı tüketimlerine göre paylaştırılacak. Bu durumda toplam ısıtma giderlerinin yüzde 20`si ise; ortak kullanım mahalleri, sistem kayıpları, asgari ısınma ve işletme giderlerinden kaynaklı ısı giderleri, olarak bağımsız bölümlerin kullanım alanlarına göre paylaştırılacak.

Isı pay ölçerler yakıt tüketiminin paylaştırılmasını sağlarken, kalorimetreler tüketimi aritmetik olarak ölçme özelliğine sahiptir. Dolayısıyla ısı pay ölçer kullanıldığında kullanım mahallerine ilişkin bilgilerin doğru girilmesi sağlıklı paylaşım için çok önemli. Daha doğru paylaşım için, yeni binalarda çok sayıda ısı pay ölçer kullanımı yerine, tek kolonlu ve kalorimetreli uygulamalar yapılması en doğru uygulamadır. Bu konuda vatandaşlarımızın bilgilendirilmesi ve konunun öneminin anlatılması gerekmektedir. 

Yasa gereği dairesini kullanmayanların, radyatör vanalarını tamamen kapatmaları ya da ödeme yapmamaları mümkün değil. Kullanılmayan dairelerde, mahal sıcaklığının 15 derecenin  altına düşürülmemesi zorunlututuluyor. Kullanılmayan daire sahiplerinin, ortak alanların ısı gideri ile sabit 15 derece ortam sıcaklığını karşılayacak fatura tutarını ödemesi zorunlu hale geliyor.

CEZA UYGULAMASI DEĞİL DESTEK GEREKİYOR

Ülkemiz ve dünya enerji kaynaklarının daha ekonomik kullanımı, bunların çevreye olan olumsuz etkilerinin asgari seviyeye indirilmesi, insanlığın geleceği açısından hayati öneme sahiptir. Enerji konusunda dışa bağımlı bir ülke olan Türkiye`de, dışarıdan aldığımız petrol ve doğalgazdan elde ettiğimiz enerjinin yüzde 20‘sini ulaşımda, yüzde 42‘sini sanayide, yüzde 38‘ini bina ısıtmasında kullanıyoruz.  Merkezi sistemli binalarda kalorimetre veya ısı pay ölçer uygulamasına tam olarak geçildiğinde bu rakam üzerinden yılda yaklaşık yüzde 40 tasarruf yapılması hedefleniyor.

Binalarda yüksek verimli kazan ve mantolama gibi ısı yalıtımı süreçleri tamamlanmadan, ısı pay ölçer veya kalorimetre kullanımının enerji verimliliği açısından beklenen tasarrufu sağlaması, tartışmalı bir konudur. Ayrıca ısı pay ölçer ve kalorimetre cihazları üreten ve satan firmaların, yasaya göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş firmalar olması gerekmektedir. Ancak, piyasada bu yetkiyle üretim ve satış yapan firmaların sayısal azlığından dolayı maliyetlerin yüksek oluşu, yasayla bunları kullanmak zorunda bırakılan vatandaşın aleyhine bir durum yaratmaktadır.

Sistem kurulumu ve işletme giderleri maliyetleri azımsanamayacak rakamlarda olan, bu nedenle toplam enerji ödemelerinin azalmayacağını düşünen vatandaşın, bu tür yatırımları desteksiz yapması beklenmemelidir. Isı yalıtımı ve enerji verimliliği uygulamalarında bütünlüklü politikalar izlenmesi, cihazların alınması ve takılması esnasında oluşacak maliyetlerin karşılanmasında vatandaşa finansman desteği, taksitlendirme gibi seçenekler sunulması gerekmektedir. Uygulamaya geçişteki sıkıntıları cezai işlemlerle değil, vatandaşı destekleyerek çözmek,  sosyal devletin temel görevidir.

Ö. Varlık ÖZERCİYES

TMMOB Makina Mühendisleri Odası

TC Çevre ve Şehircilik Bakanlığından ısı pay ölçer sistemi ile ilgili açıklama

Basın Açıklaması

02.05.2007 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu gereğince merkezi veya bölgesel sistemle ısıtılan ve birden fazla bağımsız bölüme sahip olan binalarda ısı paylaşımının tesisini sağlayacak ekipmanların kullanımı 02.05.2012 tarihi itibarı ile tüm merkezi ısıtma sistemli binalar içim uygulamadadır.Mevcut veya yeni binalar için farklı yükümlülükler yoktur. Bu sistemlerin kullanımı 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu gereği olup bina yönetimlerinin, kat maliklerinin aksi yönde tasarrufta bulunmaları söz konusu değildir.

02.05.2012 tarihine kadar merkezi veya bölgesel ısıtma sistemli binalarda ısı paylaşımının tesisini sağlayacak ekipmanların bağımsız bölümlere takılmaması durumunda 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanununun İdari Yaptırımlar veUygulama başlıklı maddesinde herhangi bir ceza öngörülmemiş ise de aksi tutumlar kanuna muhalefet kapsamında sayılabileceğinden, kişiler tarafından açılabilecek olası davalarda mahkemece bir ceza öngörülmesi ihtimali göz ardı edilmemelidir. Binalarında ısı paylaşımının tesisini sağlayacak ekipmanlarının kullanımı uygulamasına geçilmemesi durumunda sorumluluk bina sahibi, bina yöneticisi ve yönetim kurullarındadır.

Binalarda ısı ölçüm ve paylaşımı bina yönetimlerince veya yükleniciler vasıtasıyla gerçekleştirilebilir. Yükleniciler Yetkilendirilmiş Ölçüm Şirketi adıyla anılmakta olup bina sahibi, bina yöneticisi, bina yönetim kurulu veya enerji yöneticisinin ölçümleri yapabilecek yeterli personel ve donanıma sahip olmadığı durumlarda ölçüm yapmak üzere Bakanlık tarafından yetki belgesi verilmiş kuruluşlardır. Ölçüm ve paylaşım işinin yetkilendirilmiş ölçüm şirketlerince yaptırılması gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır. Ancak, yetkilendirilmiş ölçüm şirketlerinin yetkilendirilmesi aşamasında bir çok kriterin göz önüne alınması sebebiyle uygulama safhasında sıkıntıya düşülmemesi için eğer ölçüm ve paylaşım işi bina yönetimlerinin kendi imkanıyla yapamayacaklarına karar vermişlerse bu şirketlerden hizmet satın alabilirler.

Yetkilendirilmiş ölçüm şirketlerin listesi www.bep.gov.tr adresinden edinilebilir.

Basında çıkan bazı haberlerde olduğu şekilde bina yönetimlerinin ısı paylaşımının tesisini sağlayacak ekipmanlarının kullanıldığı sistemlere geçtiğine, geçeceğine dair kurumumuza veya herhangi bir kamu kurumuna başvurmaları gibi bir durum söz konusu değildir.    

Enerjide tasarruf nasıl yapılır

Enerjisini dikkatsizce harcayan, 120 metrekarelik bir evde yaşayan 4 kişilik ailenin, uygulayacağı basit önlemlerle yılda 1.650 TL kar edebileceği
bildirildi.

Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİEİ) Tanıtım ve Bilinçlendirme Şube Müdürü ve Binalarda Enerji Verimliliğine Yönelik Toplum Bilincinin Artırılması (EnverIPAB)
Projesi Koordinatörü Sebahattin Öz, yaptığı açıklamada, tüm dünyayı olduğu gibi Türkiye’yi de etkileyen global ekonomik krizin, ”tasarrufu” ön
plana çıkardığını söyledi.

Çoğu vatandaşın enerji maliyetlerinde yaşanan artışların da etkisiyle fatura tutarlarını azaltmak için neler yapabileceğini sorgulamaya başladığını anlatan
Öz, ”Evlerimizde basit önlemler alarak ve en temel tüketimlerimizden enerjiyi verimli kullanarak yılda ortalama 1.650 TL tasarruf sağlamak mümkün” dedi.

Enerjisini dikkatsizce harcayan 120 metrekare evde yaşayan 4 kişilik bir ailenin, ısıtma-soğutma, aydınlatma ve elektrikli ev eşyalarını çalıştırmak için
yılda 3 bin 300 TL ödediğine dikkati çeken Öz, şöyle konuştu:

”Böyle bir ailenin harcadığı enerji yılda 2 bin kilovat civarında. Evlerimiz en az yüzde 30 oranında enerji tasarrufu potansiyeline sahip, sadece uygulamaya
geçmemiz gerek. Enerjisini verimli kullanan bir aile yılda sadece 1.650 TL ödeyebilir. Bu kapsamda en büyük tasarruf kalemi yalıtım. Binalarımızda kullanılan enerjinin yüzde 82′sini ısınmak için tüketiyoruz. Bu nedenle faturalarda en büyük düşüş yalıtımla sağlanıyor. Yalıtım, ısıtmanın yanı sıra soğutma amacıyla harcadığımız enerjide de ortalama yüzde 50 tasarruf imkanı yaratıyor. Bu da bir ailenin yıllık ısıtma ve soğutma harcamalarında ortalama 1.300 TL tasarruf anlamına geliyor.”

”ODALARI GEREĞİNDEN FAZLA ISITMAYIN”

Oda sıcaklığı için en uygun değerin bulunması gerektiğini belirten Öz, ”Oda sıcaklığını sadece 1 derece düşürmek bile yüzde 6′lık yakıt tasarrufu sağlar”
dedi.

Öz, en uygun sıcaklık değerlerinin, oturma odasında 22, yatak odasında 20, antrelerde 18 derece, garaj ve depolarda ise 5-15 derece olduğunu bildirdi.
Pencerelerle kapıların, evlerdeki ısının dörtte birinin kaybına neden olduğunu ifade eden Öz, yalıtımsız bir evde meydana gelen ısı kaybının yüzde 20′sinin
tek camlı pencerelerden kaynaklandığını belirtti.

Çift cam kullanarak bu kaybın yarı yarıya indirilebileceğini söyleyen Öz, pencere ve kapıların kenarlarından kaynaklanan hava sızıntılarını önlemek için
pencere bandı ve sünger kullanılması, kapı çerçevesi kenarındaki çatlakların da onarılması gerektiğini kaydetti.

Kış aylarındaki güneşli günlerden, perdelerin açılarak daha fazla yararlanılmasını öneren Öz, ”Güneş çekildikten sonra ise perdeleri mutlaka kapatın. Kapalı
ve uygun perdeler pencerelerden ısı kaybını yüzde 25 oranında önlüyor” dedi.

ısı pay ölçer soru ve cevaplar

Son dönemde sıkça ısı pay ölçer ve merkezi sistemde yaktıgın kadar veya kullandığın kadar yakıtın veya enerjinin kullanılması sistemi hakkında bazı sorular geliyor.Bunlar cevap olması ve yön vermesi açısından bazı soru cevapları aşağıda özetliyoruz :

1- kuzey güney cephe farkı veya alt kat üst kat farkı nasıl hesaplanıyor ?
   
    Sistem kanunen olarak gelen Gaz faturasında %30 sistem kayıpları ve ortak alanlardan kaynaklanan ısınma ve %70 tüketim oranına göre dağıtım olarak hesaplanır. Avrupa'da bazı ülkelerde ( İsviçre vb  bu oran %20 ortak alan ve %80 kullanım oranı olarak ayrılmıştır ) Türkiye %30-%70 oranını kabul etmiştir.Bu oranda her ne kadar sistem kayıpları ve ortak alan kullanımı olarak özetlenmiş olsa da bu oranın içinde kuzey güney alt ust kat ısınma farkları da göz önunde bulundurulmuştur. Tabi ki bu oran eşitsizliği tam olarak ortadan kaldırmaz ancak mumkun olduğunca aza indirger.

2- ısı sayaçları (kalorimetre ) 6 yılda bir kalibre edilmeli pek ısı pay ölçerde durum nedir ?

    ısı pay ölçerler ıslak ölçüm yapan yani suyla temas eden bir ölçüm cihazı değil.bu neden ile kalibrasyona girmez.Isı pay ölçerlerde Lityum pil kullanıldığı için pilin ömrü 10+1 yıldır.bu sürenin sonunda pil değiştirilmesi ile bir on yıl ömür daha kazanılır.pil dönüştürme maaliyetler 20-25 USD arası olur.

3- Bu sisteme geçmez isek ceza varmı ? var ise nedir ?

   Bu sisteme geçmeyen binalar ve yöneticilere Enerji Verimliliği kanunda direkt bir cezadan bahis edilmemiştir.Ancak kanunda bu sisteme geçmenin zorunlu olduğu açık olarak yazılmıştır. Geçmeyenler hakkında yürürlükte olan bir kanuna uymamaktan Kabahatler Kanununa göre işlem yapılır ve bunun cezası 1600,00 TL dir.Bunun dışında daire sakinleri geren Çevre ve Şehircilik bak. gerekse noter aracılığı ile yönetime ihtar gönderip kendi tüketimlerini ölçtürme ve bu tüketim oranında ödeme talebinde bulunur ve bu yapılana kadar aidat ödememe hakkını kullanabilir.

4- ısı pay ölçer taktırınca geçilince gerçekten tasarruf sağlanacak mı ?

    ısı pay ölçer veya ısı sayacı kendi başına bir tasarruf sağlamaz.Tasarruf yapmaya yönlendirir.Esas tasarrufu yapan termostatik vanalardır.Termostatik vananın 1 birim düşürülmesi yakıtta ortalama %6-7 oranında tasarruf sağlar.

5- Bu sistemde okuma raporlama işini mutlaka cihazları takan firma mı yapmalı veya yapabilir ?

   Esasen bu işi bina yönetiminden bağımsız bir birimin yapması her zaman için daha uygundur.Ancak bu bir mecburiyet değildir.Avrupa da okuma raporlama işini gerek yöneticiler gerekse yüzlerce firma yapmaktadır.Bu anlamda Türkiye'de de kullanıcılar bu bağımsız olma haklarını kullanmaktan çekinmemeleri gerekli.Nasıl ki GSM şirketlerinde numara taşıma serbest oldu ayın şekilde bu hizmet alma işinde de okuma yapabilme hakkı bağımsız olarak tüm kullanıcılara tanınması gerekli.

ısı pay ölçer sistemlerinde sorumluluk ve bilgilendirme

YÖNETMELİKTE KİMLERE NE GİBİ SORUMLULUKLAR VERİLMİŞTİR?


Yönetmelik hükümlerine göre inşa edilmemiş binalardan;
-Projenin eksik veya hatalı olması veyahut Standartlara uygun olmaması hâlinde proje müellifleri;
-Yapımın eksik veya hatalı olması veya Standartlara uygun olmaması hâlinde ise varsa yapı denetim kuruluşu ve müteahhit firma sorumludur.
-Sistemin uygun çalışmaması işletmeden kaynaklanıyor ise, bina sahibi, bina yöneticisi, bina yönetim kurulu, enerji yöneticisi, yetkilendirilmiş ölçüm şirketleri ve bölgesel ısı dağıtım ve satış şirketleri doğrudan sorumlu olur.

YÖNETMELİKTE KİMLERE NE GİBİ GÖREV VE YETKİLER VERİLMİŞTİR ?


Yapı ruhsatı vermeye yetkili idareler, projelerin ve uygulamaların bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını denetler.
Bakanlık, ölçüm ve gider paylaşım belgesi düzenleyecek şirketlere yetki belgesi verir ve bu yetkilendirilmiş şirketleri denetler.
Ölçüm ve gider paylaşım belgesi düzenleyecek şirketlere yetki belgesi verilmesi ve yetkilendirilen ölçüm şirketlerinin denetlenmesine ait usul ve esaslar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak tebliğ ile düzenlenir

YÖNETMELİĞİN UYGULAMASI İLE İLGİLİ HÜKÜMLERİ NELERDİR ?


Gider Paylaşımı:
a)Merkezî ısıtma sistemlerinin işletme giderleri, (%30) Ortak kullanım mahallerinden, sistem kayıplarından ve işletme giderlerinden kaynaklı ısı giderleri,
bağımsız bölüm kullanıcılarına kapalı kullanım alanları oranında paylaştırılır.
b)Isının bağımsız bölümlerce kullanım giderleri. (%70)
Tüketim ölçümlerinde ısı pay ölçerlerin veya ısı sayaçlarının kullanılması halinde;
bağımsız bölümlerdeki ısı tüketimlerinin ölçülmesi suretiyle bulunur.

Isıtma ve sıhhî sıcak su tüketimlerini ölçmek için mahaller ölçüm ekipmanları ile donatılır. Kimse buna aykırı hareket edemez veya ölçüm ekipmanlarına müdahale edemez.
Isı veya sıhhî sıcak suya ilişkin tüketimleri aylık veya belirli dönemlerde ölçülür.
Merdiven sahanlığı, giriş holü, ısıtma merkezleri ve benzeri ortak kullanım mahallerinde, tüketim ölçülmez.
Termostatik radyatör vanası kullanılır.
Merkezî sistemlerle ısıtma yapılan bağımsız bölümlerdeki mahal sıcaklıklarının asgari 15 °C olacak şekilde ayarlanır.

Aylık veya belirli dönemlerde hazırlanan ısıtma veya sıhhî sıcak su giderlerine ait bağımsız bölüm paylaşım bildirimleri icmali, bina sahibi, bina yöneticisi, bina yönetim kurulu, enerji yöneticisi veya yetkilendirilmiş ölçüm şirketleri tarafından bina girişindeki ilan panosundan en az üç gün süre ile liste halinde ilan edilir.
Bölgesel ısıtma sistemlerinde toplam ısıtma giderlerinin % 20’si asgari ısınma, ortak kullanım mahalleri, sistem kayıpları ve işletme giderlerinden kaynaklı ısı giderleri olarak bağımsız bölümlerin kullanım alanlarına göre paylaştırılır.

ISITMA GİDER PAYLAŞIMI NASIL HESAPLANACAK ?


a) Isı ölçerlerin kullanılması durumunda hesaplama:
P1= 0.70 x M(TL) x (S1+ S2+ S3+…+ Sn)/St
P2= 0.30 x M x (A/At)
P=P1+P2
M:Binanın toplam ısı tüketim tutarı (TL)
P:Bağımsız bölümün toplam tüketim tutarı (TL)
P1:Bağımsız bölümün toplam ısı ölçer tüketim tutarı (TL)
P2: Bağımsız bölümün ortak tüketim tutarı (TL)
S1,2,…n: Bağımsız bölümde bulunan her bir ısı ölçerde okunan değer
St: Binada bulunan bütün ısı ölçerlerde okunan değerlerin toplamı
A: Bağımsız bölümün kapalı kullanım alanı (m2)
At: Binadaki bağımsız bölümlerin kapalı kullanım alanları toplamı (m2).


b) Isı sayaçlarının kullanılması durumu
(kolona)
P1= 0.70 x M(TL) x (S/St)
P2= 0.30 x M x (A/At)
P(bağımsız böl.top.tük.tutarı)=P1+P2
M: Binanın toplam ısı tüketim tutarı (TL)
P: Bağımsız bölümün toplam tüketim tutarı (TL)
P1: Bağımsız bölümün ısı sayacına göre tüketim tutarı (TL)
P2: Bağımsız bölümün ortak tüketim tutarı (TL)
S: Bağımsız bölümde bulunan ısı sayacında okunan değer
St: Binada bulunan bütün bağımsız bölümlerdeki ısı sayaçlarından okunan
değerlerin toplamı
A: Bağımsız bölümün kapalı kullanım alanı (m2)
At: Binadaki bağımsız bölümlerin kapalı kullanım alanları toplamı (m2).

SICAK SU GİDER PAYLAŞIMI NASIL HESAPLANACAK?


a) Sıhhî sıcak su üretimini sağlayan ısıtma sisteminin, merkezî ısıtma sisteminden bağımsız olması ve sıcak su sayaçlarının kullanılması halinde hesaplama:
P= M(TL) x (S/St)
M: Binanın toplam sıcak su tüketim tutarı (TL)
P: Bağımsız bölümün toplam tüketim tutarı (TL)
S: Bağımsız bölümde bulunan sıcak su sayacında okunan değer (litre)
St: Binada bulunan bütün bağımsız bölümlerdeki sıcak su
sayaçlarından okunan değerlerin toplamı (litre).


 b) Binanın toplam sıhhî sıcak su tüketim maliyetinin (M)
hesaplanmasında, sıhhî sıcak su üretimini sağlayan ısıtma sistemi,
merkezî ısıtma sistemine bağımlı olduğu durumda; merkezî ısıtma
sisteminin payı merkezî sıhhî sıcak su sisteminin tüketimi
çıkartıldıktan sonra kalan bütün tüketim miktarıdır.
Merkezî sıhhî sıcak su sisteminin yakıt tüketim miktarı (By);
Binanın toplam sıhhî sıcak su tüketim tutarı (M) : M = By x F (TL)
F: Yakıt birim fiyatı (TL)
By: Merkezî sıcak su yakıt tüketim miktarı (katı ve sıvı yakıtlar için kg, gaz yakıtlar için m3 olarak
alınır.)
M: Binanın toplam sıcak su tüketim tutarı (TL)
V: Tüketilen sıcak su hacmi (litre)
tw: Sıcak su sıcaklığı (°C)
HU :Tüketilen yakıtın alt ısıl değeri

GİDER PAYLAŞIMI BELGESİ DÜZENLENEMEMESİ DURUMUNDA NE OLACAK ?


Gider paylaşım belgesi düzenleme dönemi içerisinde bağımsız bölüm kullanıcısının değişmesi halinde;
a) Değişim tarihinde ara okumada bulunularak, dönem sonunda iki ayrı gider paylaşım belgesi düzenlenir.
b) Ara okuma mümkün değilse, bağımsız bölümün kullanım gün sayısına göre dönem sonunda iki ayrı gider paylaşım belgesi düzenlenir.

Bir ekipman arızalanmış olabilir,
Bağımsız bölümün önceki benzer gider paylaşım belgesi düzenlenen dönemlerindeki tüketimleri, o gider paylaşım belgesi düzenlenmesi dönemindeki diğer benzer bağımsız bölümlerin tüketimlerine göre hesaplanır.

MEVCUT BİNALARIN DURUMU NE OLACAK ?

Merkezî ısıtma veya sıhhî sıcak su sistemine sahip mevcut binalar, inşaatı devam edip henüz yapı kullanım izni almamış binalar ve proje değişikliği gerektiren esaslı onarımlar ile mekanik tesisat değişikliği gerektiren binalar için uygulanabilir olan maddeleri uyarınca yapılması gereken iş ve işlemler, bina sahibi veya yöneticisi, bina yönetim kurulu, enerji yöneticisi ile işletmecisi tarafından, 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve geçici 6 ncı maddesi gereğince 2/5/2007 tarihi itibari ile beş yıl içinde yerine getirilir. Dolayısıyla geçiş süresi 2/5/2012 tarihi itibari ile dolmuştur. Merkezi sistemli binaların ısı pay ölçere yada kalorimetre ye geçişi zorunludur.

ISI PAY ÖLÇER KULLANIMININ FAYDALARI


Isı pay ölçer yada kalorimetre takmak tek başına tasarruf getirmez.
Kullanım alışkanlıklarınızı, bu ölçüm aletlerine göre düzenlemenizi sağlar. Termostatik vananın 1˚ kısılması, yaklaşık %6 lık bir yakıt tasarrufu sağlar ki bu da bina genelinde enerjinin etkin kullanımını sağlar. Bireyler harcadıkları kadar enerjinin bedelini ödeyeceklerinden fazladan eklenen radyatör dilimleri ve soğuk havalarda pencere açımını ortadan kaldıracaktır


Isı pay ölçer yada kalorimetre takmak tek başına tasarruf getirmez.
Eski binalarda; binanın iyi izole edilmesi, kazan dairesinde gerekli değişikliklerin yapılması, pompaların frekans konvertörlü pompalar ile değiştirilmesi, kısacası sistemin bir bütün olarak düşünülmesi tasarruf getirecektir